Chứng sa sút trí tuệ

Sa sút trí tuệ là gì?

Sa sút trí tuệ là một thuật ngữ chung được sử dụng để mô tả một nhóm các triệu chứng. Những triệu chứng này liên quan đến sự suy giảm các kỹ năng tư duy, thường được gọi là khả năng nhận thức, mà trở nên nghiêm trọng đủ để cản trở cuộc sống hàng ngày của một người và khả năng hoạt động độc lập của họ.

Sự suy giảm này có thể ảnh hưởng đến trí nhớ, ngôn ngữ, giải quyết vấn đề và các quá trình tư duy khác. Điều quan trọng là hiểu rằng sa sút trí tuệ không phải là một phần bình thường của quá trình lão hóa; nó đại diện cho một sự thay đổi bất thường trong não.

Các triệu chứng của sa sút trí tuệ có thể ảnh hưởng đáng kể đến hành vi, cảm xúc và các mối quan hệ. Trong khi mất trí nhớ là một dấu hiệu sớm phổ biến, nó không phải là dấu hiệu duy nhất.

Các dấu hiệu khác có thể bao gồm khó khăn trong giao tiếp, vấn đề về khả năng không gian, vấn đề về lý luận, thách thức trong việc lập kế hoạch và tổ chức, và thậm chí là thay đổi trong tính cách hoặc tâm trạng. Những thay đổi này có thể biểu hiện theo nhiều cách khác nhau, đôi khi dẫn đến nhầm lẫn hoặc mất phương hướng.

Nhiều điều kiện cơ bản có thể gây ra sa sút trí tuệ, và hiểu biết nguyên nhân cụ thể là chìa khóa để chẩn đoán và quản lý. Một số điều kiện trong số này có thể dẫn đến triệu chứng có thể hồi phục, trong khi những điều kiện khác là tiến triển.

Các loại sa sút trí tuệ

Bệnh Alzheimer

Bệnh Alzheimer là hình thức phổ biến nhất của sa sút trí tuệ, chiếm phần lớn các trường hợp. Đây là một rối loạn não tiến triển chậm phá hủy trí nhớ và kỹ năng tư duy, và cuối cùng, khả năng thực hiện các công việc đơn giản. Nguyên nhân chính xác không được hiểu rõ đầy đủ, nhưng nó liên quan đến sự tích tụ của các chất protein bất thường trong não.

Sa sút trí tuệ mạch máu

Sa sút trí tuệ mạch máu là loại phổ biến thứ hai. Nó xảy ra khi lưu thông máu đến các phần của não bị giảm, thường do đột quỵ hoặc các điều kiện khác ảnh hưởng đến các mạch máu. Sự gián đoạn nguồn cung cấp máu này có thể làm tổn thương các tế bào não và dẫn đến suy giảm nhận thức. Các triệu chứng có thể xuất hiện đột ngột sau một cơn đột quỵ hoặc phát triển dần dần khi tổn thương mạch máu tích lũy.

Sa sút trí tuệ với thể Lewy (DLB)

Sa sút trí tuệ với thể Lewy (DLB) được đặc trưng bởi các lắng đọng bất thường của một protein gọi là alpha-synuclein, được biết đến với tên thể Lewy, trong não. Những lắng đọng này ảnh hưởng đến hóa học não và dẫn đến suy giảm tư duy, lý luận và trí nhớ. Người bị DLB thường trải qua sự dao động trong tỉnh táo và chú ý, ảo giác hình ảnh, và các triệu chứng vận động như run và cứng cơ do Parkinson.

Sa sút trí tuệ trán thái dương

Sa sút trí tuệ trán thái dương (FTD) ảnh hưởng đến các thùy trán và thái dương của não, nơi thường liên quan đến tính cách, hành vi và ngôn ngữ. Không giống như Alzheimer, mất trí nhớ có thể không phải là triệu chứng sớm nổi bật nhất. Thay vào đó, cá nhân có thể trải qua sự thay đổi đáng kể trong tính cách, hành vi hoặc khó khăn về ngôn ngữ và lời nói.

Dấu hiệu và triệu chứng của sa sút trí tuệ

Sa sút trí tuệ là một tình trạng ảnh hưởng đến cách nghĩ của một người, nhớ và giao tiếp. Dấu hiệu và triệu chứng có thể khác nhau khá nhiều từ người này sang người khác, và chúng thường phụ thuộc vào nguyên nhân gây ra sa sút trí tuệ và phần não bị ảnh hưởng nặng nhất.

Các dấu hiệu sớm của sa sút trí tuệ có thể rất tinh tế và đôi khi có thể bị nhầm lẫn là lão hóa bình thường. Tuy nhiên, chúng thường trở nên dễ nhận thấy hơn theo thời gian và có thể bắt đầu cản trở cuộc sống hàng ngày.

Những thay đổi nhận thức phổ biến bao gồm khó khăn về trí nhớ, đặc biệt là nhớ các sự kiện gần đây hoặc thông tin mới học. Người ta cũng có thể gặp khó khăn khi tìm từ đúng khi nói chuyện, gặp khó khăn trong việc theo dõi cuộc trò chuyện hoặc thấy khó khăn hơn trong việc lập kế hoạch và tổ chức các công việc. Bị lạc ở những nơi quen thuộc hoặc gặp khó khăn với việc giải quyết vấn đề cũng thường được báo cáo.

Ngoài những thay đổi về nhận thức, các triệu chứng hành vi và tâm lý có thể xuất hiện. Những điều này có thể bao gồm thay đổi tâm trạng, như tăng lo âu, trầm cảm hoặc cáu gắt. Một số người có thể trải qua kích động, nhầm lẫn về thời gian hoặc nơi chốn, hoặc thay đổi tính cách. Trong một số trường hợp, người có thể rút ra khỏi các hoạt động xã hội hoặc biểu hiện các hành vi có vẻ không đúng với tính cách của mình.

Điều quan trọng là chú ý rằng các triệu chứng này có thể phát triển dần dần. Trong khi mất trí nhớ là một triệu chứng nổi tiếng, nó không phải luôn là dấu hiệu đầu tiên. Đối với một số loại sa sút trí tuệ, thay đổi trong tính cách hoặc khó khăn với các chức năng điều hành như lập kế hoạch và tổ chức có thể xuất hiện sớm hơn.

Nguyên nhân gây ra sa sút trí tuệ

Sa sút trí tuệ là do tổn thương hoặc mất đi các tế bào thần kinh và các kết nối của chúng trong não. Các triệu chứng cụ thể phát sinh phụ thuộc rất nhiều vào việc các khu vực nào của não bị ảnh hưởng và mức độ tổn thương. Hãy nghĩ về não như một mạng lưới giao tiếp phức tạp; khi các phần của mạng này bị gián đoạn, các thông điệp không thể truyền đạt chính xác, dẫn đến các vấn đề về tư duy, trí nhớ, hành vi và cảm xúc.

Trong khi cơ chế cụ thể vẫn đang được nghiên cứu, hầu hết các dạng sa sút trí tuệ liên quan đến sự tích tụ của các protein bất thường trong não. Chẳng hạn, trong bệnh Alzheimer, các protein gọi là amyloid và tau hình thành các mảng bám và cuộn bất thường phá vỡ chức năng của tế bào não và cuối cùng dẫn đến chết tế bào.

Trong sa sút trí tuệ mạch máu, tổn thương xảy ra do lưu lượng máu đến não bị giảm, thường từ đột quỵ hoặc các vấn đề khác với mạch máu. Các dạng khác, như Sa sút trí tuệ với thể Lewy, liên quan đến các lắng đọng protein gọi là thể Lewy trong các tế bào thần kinh.

Điều quan trọng là hiểu rằng không phải tất cả sự mất trí nhớ đều là sa sút trí tuệ. Một số tình trạng có thể bắt chước triệu chứng sa sút trí tuệ nhưng thực sự có thể hồi phục được. Chúng bao gồm:

• Vấn đề tuyến giáp

• Thiếu hụt vitamin (như B12)

• Tác dụng phụ hoặc tương tác của thuốc nhất định

• Nhiễm trùng

• Mất nước

• Máu tụ dưới màng cứng (chảy máu dưới hộp sọ)

• U não

• Tràn dịch não áp suất bình thường (tích trữ dịch trong não)

Yếu tố nguy cơ lớn nhất cho sa sút trí tuệ là tuổi tác, với hầu hết chẩn đoán xảy ra ở người trên 65 tuổi. Tuy nhiên, các yếu tố khác cũng có thể đóng vai trò, bao gồm lịch sử gia đình về sa sút trí tuệ, bệnh tim mạch như huyết áp cao và tiểu đường, và thậm chí là một số lựa chọn lối sống.

Các giai đoạn của sa sút trí tuệ

Sa sút trí tuệ thường được hiểu là tiến triển qua các giai đoạn rõ ràng, phản ánh sự suy giảm dần dần của chức năng nhận thức và khả năng thực hiện các hoạt động hàng ngày. Trong khi tiến triển cụ thể khác nhau giữa các cá nhân và tùy thuộc vào loại sa sút trí tuệ, một khung phổ biến chia trạng thái thành ba giai đoạn chính: giai đoạn sớm, giai đoạn giữa và giai đoạn muộn.

• Giai đoạn sớm (Sa sút trí tuệ nhẹ): Trong giai đoạn đầu này, các triệu chứng có thể tinh tế và có thể không ảnh hưởng đáng kể đến cuộc sống hàng ngày. Cá nhân có thể trải qua những lỗ hổng trí nhớ nhẹ, khó tìm từ hoặc thách thức trong việc lập kế hoạch và tổ chức.

  Họ thường vẫn có thể tự quản lý các công việc chăm sóc bản thân như tắm và mặc quần áo, mặc dù họ có thể cần nhắc nhở cho một số hoạt động, như uống thuốc. Một vài người có thể nhận thấy những thay đổi này, trong khi những người khác có thể không nhận ra chúng cho đến khi chúng trở nên rõ rệt hơn.

• Giai đoạn giữa (Sa sút trí tuệ trung bình): Khi sa sút trí tuệ tiến triển, suy giảm nhận thức và chức năng trở nên rõ ràng hơn. Mất trí nhớ trầm trọng hơn, và các cá nhân có thể gặp khó khăn trong việc nhận diện người quen hoặc nơi quen thuộc.

  Hoàn thành các công việc phức tạp trở nên ngày càng khó khăn, và họ có thể cần nhiều hỗ trợ hơn với các thói quen hàng ngày, bao gồm vệ sinh cá nhân và chuẩn bị bữa ăn. Nhầm lẫn về thời gian và địa điểm là chuyện phổ biến, và các thay đổi hành vi như kích động hoặc lo âu có thể xuất hiện.

• Giai đoạn muộn (Sa sút trí tuệ nghiêm trọng): Đây là giai đoạn tiến triển nhiều nhất, được đánh dấu bởi sự suy giảm nhận thức rõ rệt và mất đi khả năng chức năng sâu sắc. Các cá nhân thường cần hỗ trợ toàn thời gian với tất cả các khía cạnh của cuộc sống hàng ngày, bao gồm ăn uống, tắm rửa và mặc quần áo.

  Giao tiếp trở nên rất khó khăn, và cá nhân có thể mất đi khả năng hiểu hoặc phản ứng với môi trường xung quanh. Trong giai đoạn này, người bệnh thường không thể sống độc lập và cần sự chăm sóc và giám sát liên tục.

Điều quan trọng là chú ý rằng một số mô hình mô tả giai đoạn sa sút trí tuệ chi tiết hơn, như mô hình bảy giai đoạn, cung cấp sự phân tích chi tiết hơn về tiến trình từ các thay đổi nhận thức rất nhẹ đến sự suy giảm nghiêm trọng. Các công cụ đánh giá như Kiểm tra trạng thái tinh thần mini (MMSE) hoặc Thang đo suy giảm toàn cầu (GDS) thường được sử dụng để giúp đặc trưng hóa giai đoạn của sa sút trí tuệ, mặc dù chúng là một phần của quá trình chẩn đoán rộng hơn.

Sa sút trí tuệ tiến triển nhanh như thế nào

Tốc độ mà sa sút trí tuệ tiến triển có thể khác nhau khá nhiều từ người này sang người khác. Nhiều yếu tố đóng vai trò, bao gồm loại sa sút trí tuệ cụ thể mà ai đó mắc phải, sức khỏe tổng thể của họ và thậm chí là độ tuổi khi các triệu chứng xuất hiện. Ví dụ, một số dạng sa sút trí tuệ có thể cho thấy sự suy giảm chậm qua nhiều năm, trong khi những dạng khác có thể tiến triển nhanh hơn.

Nói chung, các bác sĩ xem xét một số yếu tố để đo lường sự tiến triển. Các bài kiểm tra nhận thức, chẳng hạn như MMSE, có thể cung cấp điểm số giúp theo dõi sự thay đổi theo thời gian. Điểm số từ 24 đến 30 thường được coi là bình thường, trong khi điểm số thấp hơn cho thấy các triệu chứng đáng kể. Khi sa sút trí tuệ tiến triển, những điểm số này có xu hướng giảm.

Tốc độ thay đổi có thể bị ảnh hưởng bởi cách bệnh ảnh hưởng đến các phần khác nhau của não và cách cá nhân phản ứng với việc chăm sóc và hỗ trợ.

Lựa chọn điều trị sa sút trí tuệ

Hiện tại chưa có cách chữa trị cho hầu hết các dạng sa sút trí tuệ, nhưng nhiều phương pháp tập trung vào việc quản lý các triệu chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống cho những người mắc bệnh và người chăm sóc họ. Mục tiêu chính của điều trị sa sút trí tuệ là hỗ trợ sức khỏe và duy trì chức năng hàng ngày càng lâu càng tốt. Chẩn đoán là bước đầu tiên, vì nó giúp xác định loại sa sút trí tuệ cụ thể và hướng dẫn kế hoạch chăm sóc phù hợp nhất.

Thuốc đóng vai trò trong việc quản lý một số triệu chứng sa sút trí tuệ. Đối với các tình trạng như Alzheimer, các loại thuốc như chất ức chế cholinesterase (ví dụ: donepezil) và đối kháng thụ thể NMDA (ví dụ: memantine) có thể được kê toa. Những loại thuốc này có thể cung cấp sự cải thiện nhẹ trong chức năng nhận thức, hoạt động hàng ngày và tình trạng lâm sàng, đặc biệt là trong các giai đoạn sớm của bệnh.

Đối với sa sút trí tuệ mạch máu, quản lý các điều kiện cơ bản như huyết áp cao và cholesterol cũng là một phần chiến lược điều trị quan trọng để ngăn ngừa tổn thương não thêm. Trong một số trường hợp, thuốc chống trầm cảm có thể được sử dụng để giải quyết các triệu chứng trầm cảm nghiêm trọng nếu các phương pháp thông thường không đủ.

Ngoài dược phẩm, các liệu pháp không dùng thuốc cũng là thành phần quan trọng trong chăm sóc sa sút trí tuệ. Chúng có thể bao gồm:

• Các chương trình kích thích nhận thức và các hoạt động trí tuệ.

• Các hoạt động điều chỉnh phù hợp với sở thích cá nhân để có thể giảm bớt hành vi thách thức.

• Các liệu pháp hỗ trợ như liệu pháp hồi tưởng, có thể tác động tích cực đến chất lượng cuộc sống và tâm trạng.

• Hoạt động thể chất thường xuyên, được chứng minh có lợi cho cuộc sống hàng ngày.

Các cơ sở chăm sóc chuyên biệt, như trung tâm chăm sóc ban ngày cho người lớn và các đơn vị chuyên biệt trong nhà dưỡng lão, cung cấp giám sát có cấu trúc, tham gia xã hội và bữa ăn. Dịch vụ chăm sóc tại nhà có thể cung cấp hỗ trợ một đối một trong môi trường quen thuộc của ngôi nhà cá nhân. Các can thiệp chăm sóc giảm nhẹ cũng đang được khám phá để nâng cao sự thoải mái và quản lý triệu chứng cho những người mắc sa sút trí tuệ giai đoạn tiên tiến và gia đình của họ.

Nghiên cứu tiếp tục các phương pháp điều trị tiên tiến, bao gồm kích thích thần kinh không xâm lấn và các phương pháp điều trị tiềm năng trong tương lai. Chăm sóc hiệu quả cho người sa sút trí tuệ thường bao gồm một sự kết hợp của các chiến lược y tế, trị liệu và hỗ trợ được điều chỉnh theo nhu cầu của từng người.

Cách phòng ngừa sa sút trí tuệ

Mặc dù không có cách nào đảm bảo để ngăn chặn hoàn toàn sa sút trí tuệ, nghiên cứu chỉ ra một số lựa chọn lối sống có thể làm giảm đáng kể nguy cơ hoặc trì hoãn sự khởi phát của nó. Tập trung vào sức khỏe tổng thể, đặc biệt là sức khỏe não, dường như là chìa khóa. Nhiều chiến lược này cũng mang lại lợi ích cho sức khỏe chung.

Nhiều yếu tố đã được xác định là có thể ảnh hưởng đến nguy cơ sa sút trí tuệ. Bao gồm quản lý sức khỏe tim mạch, duy trì hoạt động thể chất và trí tuệ, và duy trì chế độ ăn uống lành mạnh. Xử lý các vấn đề cảm giác như mất thị lực và thính lực cũng có thể đóng vai trò.

Dưới đây là một số lĩnh vực cần xem xét:

• Sức khỏe tim mạch: Các bệnh như huyết áp cao, cholesterol cao và tiểu đường được liên kết với nguy cơ tăng các bệnh sa sút trí tuệ. Quản lý chúng thông qua chăm sóc y tế, dùng thuốc nếu được kê đơn, và thay đổi lối sống là quan trọng. Duy trì cân nặng khỏe mạnh cũng góp phần vào sức khỏe tim mạch tốt hơn.

• Chế độ ăn: Chế độ ăn giàu trái cây, rau xanh, ngũ cốc nguyên chất và chất béo có lợi cho sức khỏe, như chế độ ăn Địa Trung Hải hoặc chế độ ăn MIND, có liên quan đến chức năng nhận thức tốt hơn và có thể là giảm nguy cơ sa sút trí tuệ. Những chế độ ăn kiêng này thường hạn chế chất béo bão hòa và tập trung vào thực phẩm giàu dinh dưỡng.

• Hoạt động thể chất và trí tuệ: Tập thể dục thường xuyên, đặc biệt là hoạt động aerobic, được cho là hỗ trợ sức khỏe não. Tương tự, tham gia vào các hoạt động kích thích tâm lý như đọc sách, câu đố, hoặc học kỹ năng mới có thể giúp duy trì chức năng nhận thức. Tương tác xã hội cũng được coi là có lợi.

• Thói quen lối sống: Từ bỏ hút thuốc đã được chứng minh giảm nguy cơ sa sút trí tuệ. Giới hạn uống rượu và quản lý căng thẳng cũng được khuyên. Giải quyết các vấn đề cảm giác, chẳng hạn như điều chỉnh thị lực hoặc suy giảm thính lực, có thể giúp giảm sự cô lập xã hội và căng thẳng nhận thức.

Điều quan trọng là lưu ý rằng nghiên cứu vẫn đang diễn ra, và dù những yếu tố lối sống này cho thấy triển vọng, chúng không phải là một sự ngăn chặn hoàn toàn. Tham khảo ý kiến các chuyên gia y tế để nhận lời khuyên cá nhân liên quan đến quản lý sức khỏe và điều chỉnh lối sống là luôn được khuyên dùng.

Sa sút trí tuệ và những điều không phải

Sa sút trí tuệ là một tình trạng phức tạp ảnh hưởng đến nhiều người và gia đình của họ. Mặc dù hiện tại không có cách chữa trị, nghiên cứu tiếp tục tìm kiếm những phương pháp mới để hiểu, điều trị và phòng ngừa nó. Tập trung vào quản lý các yếu tố nguy cơ như sức khỏe tim, duy trì hoạt động và giữ cho não bận rộn có thể giúp giảm nguy cơ phát triển một số loại sa sút trí tuệ.

Đối với những người sống với sa sút trí tuệ, hỗ trợ và chăm sóc là điều quan trọng. Điều này bao gồm sự giúp đỡ y tế, cũng như hỗ trợ cho người chăm sóc và những người thân yêu. Khi chúng ta học thêm, chúng ta có thể hướng tới sự chăm sóc tốt hơn và một tương lai có nhiều hy vọng hơn cho tất cả những người bị ảnh hưởng bởi sa sút trí tuệ.

Tài liệu tham khảo

1. Gulisano, W., Maugeri, D., Baltrons, M. A., Fà, M., Amato, A., Palmeri, A., D'Adamio, L., Grassi, C., Devanand, D. P., Honig, L. S., Puzzo, D., & Arancio, O. (2018). Vai trò của protein Amyloid-β và Tau trong bệnh Alzheimer: Làm mất quyền lực của thác amyloid. Tạp chí bệnh Alzheimer: JAD, 64(s1), S611–S631. https://doi.org/10.3233/JAD-179935

2. Rocha Cabrero, F., & Morrison, E. H. (2023). Thể Lewy. Nhà xuất bản StatPearls. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK536956/

3. Kramer, E. S., Johnson, M. N., & Winslow, B. (2025). Đánh giá nghi ngờ sa sút trí tuệ. Bác sĩ gia đình Mỹ, 112(6), 657–667. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41533411/

4. Mitchell, A. J. (2009). Một phân tích tổng hợp về độ chính xác của việc kiểm tra mini-trạng thái tinh thần trong việc phát hiện sa sút trí tuệ và suy giảm nhận thức nhẹ. Tạp chí nghiên cứu tâm thần, 43(4), 411-431. https://doi.org/10.1016/j.jpsychires.2008.04.014

5. Healy, E. (2023). Tác động của chế độ ăn MIND đến nhận thức ở các cá nhân bị sa sút trí tuệ. Tạp chí bệnh Alzheimer, 96(3), 967-977. https://doi.org/10.3233/JAD-230651

Câu hỏi thường gặp

Sa sút trí tuệ chính xác là gì?

Sa sút trí tuệ không phải là một căn bệnh đơn lẻ. Đây là một thuật ngữ chung để mô tả một nhóm các triệu chứng. Những triệu chứng này liên quan đến sự giảm sút các kỹ năng tư duy, như trí nhớ và giải quyết vấn đề, trở nên nghiêm trọng đến mức khiến người đó khó thực hiện các công việc hàng ngày một mình. Nó không chỉ ảnh hưởng đến trí nhớ mà còn ảnh hưởng đến cách một người giao tiếp, lý luận và xử lý các nhiệm vụ hàng ngày.

Sa sút trí tuệ có giống với bệnh Alzheimer không?

Không, chúng không giống nhau. Bệnh Alzheimer là nguyên nhân phổ biến nhất của sa sút trí tuệ, nhưng nó không phải là nguyên nhân duy nhất. Hãy nghĩ về sa sút trí tuệ như một chiếc ô lớn, và Alzheimer là một trong những điều kiện chính dưới chiếc ô đó. Các điều kiện khác, như sa sút trí tuệ mạch máu hoặc sa sút trí tuệ với thể Lewy, cũng nằm dưới chiếc ô sa sút trí tuệ.

Một số dấu hiệu phổ biến rằng ai đó có thể bị sa sút trí tuệ là gì?

Các dấu hiệu phổ biến bao gồm mất trí nhớ đáng chú ý ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày, khó khăn trong việc tìm từ đúng hoặc theo dõi cuộc trò chuyện, khó khăn trong việc lập kế hoạch hoặc giải quyết vấn đề, nhầm lẫn ở những nơi quen thuộc, và thay đổi tâm trạng hoặc tính cách. Đôi khi, người ta có thể gặp khó khăn với các nhiệm vụ quen thuộc hoặc xác định khoảng cách sai.

Sa sút trí tuệ có thể chữa được không?

Hiện tại, hầu hết các loại sa sút trí tuệ không thể chữa được. Tuy nhiên, một số nguyên nhân của triệu chứng sa sút trí tuệ có thể được điều trị hoặc thậm chí đảo ngược. Đối với nhiều loại, các phương pháp điều trị tập trung vào việc quản lý triệu chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống của người đó. Nghiên cứu đang tiến hành để tìm kiếm các phương pháp điều trị và chữa trị tốt hơn.

Sa sút trí tuệ tiến triển theo thời gian như thế nào?

Sa sút trí tuệ thường trở nên nghiêm trọng hơn theo thời gian, nhưng điều này xảy ra khác nhau đối với mỗi người. Các bác sĩ thường mô tả nó qua các giai đoạn: sớm (nhẹ), giữa (trung bình), và muộn (nặng). Ở giai đoạn đầu, các triệu chứng có thể rất tinh tế. Khi tiến triển, việc suy nghĩ và thực hiện các công việc hàng ngày trở nên khó khăn hơn nhiều, và cuối cùng, người đó có thể cần liên tục giúp đỡ với các hoạt động cơ bản.

Nguyên nhân gây ra sa sút trí tuệ?

Sa sút trí tuệ do tổn thương các tế bào não. Tổn thương này có thể xảy ra vì nhiều lý do, thường là do các bệnh từ từ gây tổn thương não qua thời gian, như Alzheimer. Các nguyên nhân khác bao gồm đột quỵ, chấn thương đầu và một số tình trạng y tế khác ảnh hưởng đến chức năng hoặc nguồn cung cấp máu của não.

Có cách nào để giảm nguy cơ mắc sa sút trí tuệ không?

Mặc dù không có cách nào đảm bảo để ngăn ngừa sa sút trí tuệ, một số lựa chọn lối sống có thể giúp giảm nguy cơ. Bao gồm duy trì hoạt động thể chất, ăn chế độ ăn uống lành mạnh, quản lý các điều kiện như huyết áp cao và tiểu đường, không hút thuốc, hạn chế uống rượu, duy trì tham gia xã hội, và giữ trí não bận rộn thông qua việc học hỏi hoặc các hoạt động thách thức.

Khi nào nên gặp bác sĩ về các triệu chứng tiềm ẩn của sa sút trí tuệ?

Điều quan trọng là gặp bác sĩ nếu bạn hoặc người thân trải qua những thay đổi đáng kể trong trí nhớ, tư duy, hoặc hành vi gây cản trở cuộc sống hàng ngày. Chẩn đoán sớm là điều quan trọng vì một số tình trạng gây ra triệu chứng giống sa sút trí tuệ có thể được điều trị, và chẩn đoán cho phép lập kế hoạch tốt hơn và truy cập vào các dịch vụ hỗ trợ.