درک بهترین راهها برای مدیریت ADHD میتواند احساس دشواری کند. مسیرهای مختلفی وجود دارد که میتوانید انتخاب کنید، و آنچه برای یک نفر کار میکند ممکن است برای دیگری مناسب نباشد.
این مقاله به بررسی درمانهای مختلف ADHD موجود، چگونگی کمک آنها و روشهای تهیه برنامهای که برای شما یا فرزندتان مناسب باشد میپردازد. ما هر چیزی از داروها تا تغییرات سبک زندگی را پوشش خواهیم داد و اینکه چگونه این رویکردها میتوانند در سنین مختلف به کار روند.
خلاصه
درمانهای ADHD معمولاً شامل دارو، رفتار درمانی، مربیگری و تنظیمات در روالهای روزمره و سبک زندگی است.
داروهای ADHD با تأثیر بر مواد شیمیایی مغز به بهبود تمرکز، کاهش تکانشگری و مدیریت بیشفعالی کمک میکنند.
رفتار درمانی، از جمله آموزش والدین برای کودکان خردسال، به آموزش مهارتهای مقابله و مدیریت رفتارهای چالشبرانگیز کمک میکند.
مربیگری ADHD میتواند استراتژیها و حمایتهای عملی برای بزرگسالان به منظور سازماندهی وظایف و بهبود عملکرد روزمره ارائه دهد.
تشخیص صحیح از یک حرفهای بهداشت و درمان اولین قدم در یافتن موثرترین درمانهای ADHD برای یک فرد است.
انواع درمان های ADHD
دارودرمانی برای ADHD
هنگام در نظر گرفتن درمانهای ADHD، دارو اغلب ابتدا به ذهن خطور میکند. برای بسیاری از افراد، داروهای ADHD میتوانند به طور قابل توجهی به مدیریت علائم کمک کنند. این داروها عمدتاً به دو نوع اصلی دستهبندی میشوند: تحریککنندهها و غیر تحریککنندهها.
داروهای تحریککننده به طور مکرر تجویز میشوند و برای درصد زیادی از افراد دارای ADHD موثر هستند، و به بهبود تمرکز و کاهش رفتارهای تکانشی کمک میکنند. در همین حال، داروهای غیر تحریککننده یک جایگزین ارائه میدهند، که به صورت متفاوت کار میکنند و گاهاً اثرات طولانیمدتتری در طول روز فراهم میکنند.
مهم است که توجه داشته باشید که در حالی که این داروها میتوانند بسیار مفید باشند، آنها فقط بخشی از یک رویکرد درمانی گستردهتر هستند. تحقیقات، مانند مطالعه درمانی چندوجهی ADHD، نشان دادهاند که ترکیب دارو با مداخلات رفتاری میتواند نتایج بهتری از استفاده تنها از هر یک از روشها به تنهایی داشته باشد.
درمان رفتاری برای ADHD
درمان رفتاری یکی دیگر از پایههای مدیریت ADHD است. این نوع درمان بر آموزش مهارتها و استراتژیهایی برای مدیریت چالشهای همراه با ADHD تمرکز دارد.
برای کودکان کوچکتر، آموزش والدین در مدیریت رفتار به عنوان اولین گام اغلب توصیه میشود. با بزرگتر شدن کودکان، شکلهای دیگری از درمان رفتاری و آموزش مرتبط میشود و اغلب والدین، مدرسهها و ارائهدهندگان خدمات بهداشتی با هم کار میکنند.
برای بزرگسالان، انواع مختلفی از رویکردهای روانی-اجتماعی مورد استفاده قرار میگیرند، از جمله درمان شناختی-رفتاری (CBT)، که به افراد کمک میکند استراتژی هایی برای مقابله با مشکلات حافظه، تکانشگری، و دشواریهای سازمانی توسعه دهند. سایر درمانها مانند درمان رفتاری دیالکتیک (DBT) و آموزش مبتنی بر ذهنآگاهی نیز میتوانند مفید باشند و اغلب به همراه سایر درمانها استفاده میشوند.
مربیگری ADHD
مربیگری ADHD یک رویکرد هدفگرا است که برای کمک به افراد با ADHD در توسعه استراتژیهای عملی برای مدیریت زندگی روزمره طراحی شده است. مربیان با مراجعان کار میکنند تا چالشهای خاص را شناسایی کنند، اهداف دستیافتنی تعیین کنند و برنامههای عملی ایجاد کنند. این غالباً شامل بهبود مهارتهای سازمانی، مدیریت زمان و تواناییهای حل مسئله میشود.
مربیگری میتواند به ویژه برای بزرگسالانی که در حال گذر از تحولات شغلی، تحصیلی یا شخصی هستند، مفید باشد. این یک چارچوب حمایتی برای توسعه خودآگاهی و اجرای مکانیزمهای مقابلهای مؤثر متناسب با نیازهای فردی فراهم میکند.
تنظیمات سبک زندگی و استراتژیهای خانگی
علاوه بر درمانهای رسمی، تنظیمات سبک زندگی و استراتژیهای خانگی نقش حیاتی در مدیریت ADHD ایفا میکنند. این میتواند شامل ایجاد روالهای ثابت، ایجاد فضاهای زندگی و کاری سازماندهی شده و گنجاندن فعالیت بدنی منظم باشد.
برای کودکان، محیطهای ساختاریافته در خانه و مدرسه میتوانند تأثیر قابل توجهی داشته باشند. والدین میتوانند استراتژیهایی مانند تقسیم وظایف به مراحل کوچکتر و ارائه دستورالعملهای واضح و مختصر را پیادهسازی کنند. برای بزرگسالان، تکنیکهایی مانند استفاده از برنامهریزها، تنظیم یادآوریها و تمرین ذهنآگاهی میتوانند از مدیریت علائم پشتیبانی کنند.
در حالی که به تنهایی یک درمان محسوب نمیشود، این رویکردهای عملی مکمل سایر مداخلات قرار میگیرند و به بهبود کلی کمک میکنند.
انتخاب برنامه درمانی مناسب برای ADHD
یافتن مؤثرترین روش برای مدیریت ADHD شامل یک فرایند دقیق و فردی است. آنچه برای یک نفر به خوبی کار میکند ممکن است برای دیگری مناسب نباشد و برنامههای درمانی اغلب نیاز به تنظیمات در طول زمان دارند. این سفری است که به همکاری و ارزیابی مستمر نیاز دارد.
اهمیت تشخیص حرفهای
قبل از اینکه هر درمانی در نظر گرفته شود، یک ارزیابی کامل توسط یک متخصص حرفهای بهداشت ضروری است. این تشخیص تأیید میکند که آیا ADHD وجود دارد و به شناسایی هر شرط همزمانی که ممکن است بر تصمیمگیریهای درمانی تأثیر بگذارد، کمک میکند.
تشخیص حرفهای زیربنای برنامه درمانی مؤثر است. این شامل جمعآوری اطلاعات درباره علائم، مدت زمان آنها، و تأثیر آنها بر زندگی روزمره در محیطهای مختلف است.
کار با ارائهدهنده خدمات بهداشتی خود
توسعه یک برنامه درمانی مشارکتی بین شما (یا مراقب کودکتان) و ارائهدهنده خدمات بهداشتی شما است. این همکاری کلید موفقیت است.
مهم است که اطلاعات دقیق درباره علائم، نحوه تاثیر آنها بر عملکرد روزانه و هر گونه نگرانی که ممکن است داشته باشید را به اشتراک بگذارید. ارائهدهنده شما از این اطلاعات، همراه با یافتههای تشخیصی، برای پیشنهاد مداخلات مناسب استفاده خواهد کرد.
این ممکن است شامل دارو، درمانهای رفتاری یا ترکیبی از روشها باشد. ارتباط باز بسیار حیاتی است، به ویژه هنگامی که درمانها آغاز یا تغییر میکنند، تا اطمینان حاصل شود که برنامه همچنان مناسب و مؤثر باقی میماند.
چه چیزی را باید پیگیری کرد تا بدانیم درمان کار میکند
پیگیری اثربخشی برنامه درمانی ADHD یک کار مداوم است. حفظ یادداشتهای خاص میتواند بینشهای ارزشمندی برای شما و ارائهدهنده خدمات بهداشتیتان فراهم کند. موارد زیر را در نظر بگیرید:
تغییرات علائم: آیا تفاوتهای قابل توجهی در تمرکز، تکانشگری، یا بیشفعالی وجود دارد؟ هر چند وقت یک بار اینها رخ میدهند؟
عملکرد روزانه: چگونه درمان بر کار مدرسه، عملکرد شغلی، روابط و وظایف خانگی تأثیر میگذارد؟
عوارض جانبی: آیا عکسالعملهای فیزیکی یا احساسی ناخواستهای نسبت به دارو یا درمان وجود دارد؟ این میتواند شامل اختلالات خواب، تغییرات اشتها، یا تغییرات خلقی باشد.
سلامتی عمومی: فرد به طور کلی چگونه احساس میکند؟ آیا تجربه موفقیتهای بیشتری دارند یا کمتر ناامید میشوند؟
بازبینی منظم این مشاهدات با ارائهدهنده خدمات بهداشتی شما به تصمیمگیریهای آگاهانه درباره ادامه، اصلاح یا تغییر برنامه درمان کمک میکند. هدف این است که استراتژیای را پیدا کنید که به بهترین شکل علائم ADHD را مدیریت کند و در عین حال از کیفیت کلی زندگی پشتیبانی کند.
چگونه درمان ADHD در مراحل زندگی کار میکند
ADHD یک شرایطی است که میتواند در طول زندگی افراد را تحت تاثیر قرار دهد، به این معنی که علائم اغلب از کودکی به بزرگسالی ادامه مییابند و بر جنبههای مختلف زندگی روزمره تاثیر میگذارند. رویکردهای درمانی برای پاسخ به این نیازهای متغیر تنظیم میشوند.
درمان ADHD برای کودکان و نوجوانان
برای کودکان کوچکتر، به ویژه آنانی که کمتر از شش سال دارند، رویکرد اولیه اغلب شامل آموزش والدین در مدیریت رفتار است. این قبل از دارو توصیه میشود زیرا والدین را به استراتژیهایی برای کمک به کودکانشان تجهیز میکند و نشان داده شده است که در این گروه سنی اثربخشی مشابهی با دارو دارد. علاوه بر این، کودکان جوان ممکن است عوارض جانبی بیشتری از داروی ADHD تجربه کنند و اثرات بلندمدت آنها روی آنها به خوبی مطالعه نشده است.
زمانی که کودکان به سن مدرسه میرسند (شش سال و بالاتر)، درمان معمولاً دارو را با درمان رفتاری ترکیب میکند. این رویکرد چند وجهی اغلب مؤثرتر از هر یک از درمانها به تنهایی است. به عنوان مثال، تحقیقات نشان دادهاند که کودکانی که درمان دارویی ADHD برای کودکان همراه با درمان رفتاری را به دقت پایش شده دریافت کردند، بهبودهای قابل توجهی در رفتار در خانه و مدرسه نشان دادند و همچنین روابط بهتری با خانواده و همسالانشان داشتند.
مداخلات رفتاری برای کودکان مدرسهای و نوجوانان میتواند شامل شود:
آموزش والدین در مدیریت رفتار.
درمان رفتاری مستقیماً با کودک.
مداخلات رفتاری که در محیط کلاس اجرا میشوند.
علاوه بر این، همکاری بین والدین و آموزگاران معمولاً کلید موفقیت درمان در این گروه سنی است. برای نوجوانان، یک مربی ADHD نیز میتواند منبع ارزشمندی باشد، که به آنها در توسعه مهارتهای سازمانی و استراتژیهایی برای مدیریت مطالعاتی و نیازهای اجتماعی کمک میکند.
درمان ADHD برای بزرگسالان
در حالی که ADHD در بزرگسالان نسبت به کودکان کمتر به خوبی مورد تحقیق قرار گرفته است، گزینههای درمانی مؤثر موجود است. بزرگسالانی که تشخیص دریافت کردهاند میتوانند با ارائهدهندگان خدمات بهداشتی همکاری کنند تا علائم خود را مدیریت کنند. برنامههای درمانی برای بزرگسالان ممکن است شامل دارو، رواندرمانی مانند CBT برای ADHD، و انواع مختلفی از آموزش یا آموزش باشد.
یک مربی ADHD میتواند برای بزرگسالان بسیار موثر باشد و به آنها در توسعه مکانیزمهای مقابله، بهبود مدیریت زمان و سازماندهی زندگی شخصی و حرفهایشان کمک کند. هدف این است که به بزرگسالان با ADHD کمک شود تا علائم خود را به طور موثر مدیریت کنند چرا که در مسئولیتها و روابط بزرگسالانهشان ظاهر میشوند. ترکیب خاص درمانهایی که بهتر کار میکند فردیسازی شده و به علائم خاص شخص و شرایط زندگی او وابسته است.
نگاهی به آینده با درمان ADHD
در حالی که داروها مانند تحریککنندهها و غیر تحریککنندهها میتوانند به طور قابل توجهی با تمرکز و کنترل تکانشگری کمک کنند، آنها تنها ابزارهای در دسترس نیستند. درمانهای رفتاری، آموزش والدین و آموزش مهارتهای سازمانی نیز بخش بزرگی ایفا میکنند، به ویژه برای افراد جوانتر. برای بزرگسالان، ترکیب دارو با استراتژیهایی مانند درمان شناختی-رفتاری یا ذهنآگاهی میتواند تفاوت واقعی ایجاد کند.
واضح است که آنچه بهترین کار میکند اغلب به فرد، سن، و چالشهای خاص او بستگی دارد. همکاری نزدیک با ارائهدهندگان خدمات بهداشتی برای ایجاد یک برنامه شخصیسازی شده، و باز بودن برای تنظیم آن برنامه به عنوان نیازهای فردی، کلید بهبود زندگی روزانه و عملکرد با ADHD است.
منابع
مؤسسه ملی سلامت روان. (نوامبر 2009). مطالعه درمان چندوجهی اختلال نقص توجه با بیشفعالی (MTA): سوالات و پاسخها. https://www.nimh.nih.gov/funding/clinical-research/practical/mta/the-multimodal-treatment-of-attention-deficit-hyperactivity-disorder-study-mtaquestions-and-answers
جنگمو، آ، استالهانسکه، آ، چانگ، ز، چن، ک، المکویست، ک، فلدمن، من، ... و لارسون، ه. (2019). اختلال نقص توجه/بیشفعالی، عملکرد مدرسه و اثر دارو. مجله آکادمی آمریکایی روانپزشکی کودک و نوجوان، 58(4)، 423-432. https://doi.org/10.1016/j.jaac.2018.11.014
جنسن، سی. ام، آمدیسن، ب. ال، یورگنسن، ک. ج، و آرفرد، س. ام. (2016). درمان شناختی-رفتاری برای ADHD در بزرگسالان: مرور سیستماتیک و فراتحلیلها. ADHD نقص توجه و اختلال بیشفعالی، 8(1)، 3-11. https://doi.org/10.1007/s12402-016-0188-3
سوالات متداول
ADHD دقیقاً چیست؟
ADHD، یا اختلال نقص توجه/بیشفعالی، یک وضعیت شایع است که بر چگونگی تمرکز، رفتار و مدیریت انرژی افراد تأثیر میگذارد. این یک تفاوت در توسعه مغز است که میتواند پیشگیری از تمرکز، کنترل اعمال تکانهای، یا نشستن آرام را دشوار کند. این چالشها میتوانند در کودکی ظاهر شوند و اغلب به بزرگسالی ادامه یابند.
داروهای ADHD چگونه کمک میکنند؟
درباره داروی ADHD مانند عینک برای مغز فکر کنید. آنها به افراد با ADHD کمک میکنند که بهتر تمرکز کنند، حواسپرتیها را نادیده بگیرند و اعمال خود را مدیریت کنند. این داروها ADHD را درمان نمیکنند، بلکه در حالی که مصرف میشوند، علائم را آسانتر میسازند، کمک به افراد در عملکرد روانتر در زندگی روزانه.
انواع اصلی درمانهای ADHD چیست؟
روشهای اولیه برای مدیریت ADHD شامل دارو که به تمرکز و رفتار کمک میکند؛ درمان رفتاری که مهارتهای مقابلهای و استراتژیها را آموزش میدهد؛ مربیگری ADHD که راهنمایی و پشتیبانی شخصیسازی شده ارائه میدهد؛ و تنظیمات سبک زندگی مانند ایجاد روالها و مدیریت محیط خانه.
چرا دریافت یک تشخیص حرفهای مهم است؟
یک تشخیص صحیح از یک متخصص بهداشت اولین قدم برای یافتن درمان مناسب است. تضمین میکند که چالشهایی که کسی با آنها مواجه است واقعاً ناشی از ADHD هستند و نه چیز دیگری. این درک دقیق در ایجاد یک برنامه شخصیسازی شده که بهترین نیازهای فرد را پوشش میدهد، کمک میکند.
آیا برنامههای درمانی ADHD میتوانند برای کودکان و بزرگسالان متفاوت باشند؟
بله، برنامههای درمانی اغلب با توجه به مراحل مختلف زندگی تنظیم میشوند. برای کودکان کوچکتر، آموزش والدین در مدیریت رفتار اغلب اولین توصیه است. برای کودکان بزرگتر و بزرگسالان، ترکیبی از دارو، درمان رفتاری و مربیگری ممکن است مناسبتر باشد و با چالشها و مسئولیتهای خاص هر گروه سنی سازگار شود.
چه چیزی را باید پیگیری کنم تا بدانم درمان کار میکند؟
پیگیری نکاتی درباره چگونگی اثرگذاری درمان بر وظایف روزانه، کار مدرسه، روابط و مدیریت احساسات مفید است. مشاهده بهبود در تمرکز، کاهش تکانشگری، بهبود سازماندهی و بهبود کلی میتواند نشان دهد که برنامه درمانی مؤثر است.
آیا دارو تنها گزینه برای ADHD است؟
خیر، دارو تنها بخشی از مدیریت ADHD است. بسیاری از افراد موفقیت با درمان رفتاری، مربیگری و انجام تغییرات در سبک زندگی مانند ایجاد روالهای ثابت و کاهش حواسپرتیها مییابند. اغلب، ترکیبی از روشها بهترین نتایج را میدهد.
آیا درمان ADHD میتواند با تمرکز و سازماندهی کمک کند؟
قطعاً. بسیاری از درمانهای ADHD، به ویژه داروها و درمانهای رفتاری، به طور خاص برای بهبود قدرت تمرکز و کاهش حواسپرتی طراحی شدهاند. آموزش مهارتها و مربیگری نیز بر توسعه استراتژیهای سازمانی بهتر و تکنیکهای مدیریت زمان تمرکز دارند تا به افراد کمک کنند وظایف خود را به طور مؤثرتری مدیریت کنند.
اموتیو پیشرو در فناوری عصبی است که به پیشرفت تحقیقات علوم اعصاب از طریق ابزارهای قابل دسترس EEG و داده های مغزی کمک می کند.
اموتیو
