شما احتمالاً اصطلاحات ADD و ADHD را به صورت هممعنا شنیدهاید، گاهی حتی در یک گفتگوی مشابه. این سردرگمی منطقی است زیرا زبان مربوط به علائم مربوط به توجه در طول زمان تغییر کرده است و گفتار روزمره به طور کامل با اصطلاحات بالینی هماهنگ نشده است. آنچه که بسیاری هنوز بهعنوان ADD مینامند اکنون بهعنوان بخشی از یک تشخیص گستردهتر درک میشود.
این مقاله روشن میکند که مردم معمولاً وقتی میگویند “علائم ADD” امروز به چه معناست، این موضوع چگونه با ارائههای مدرن ADHD منطبق میشود و فرایند تشخیص در زندگی واقعی چگونه به نظر میرسد. همچنین به این موضوع میپردازد که چگونه ADHD میتواند در سنین و جنسیتهای مختلف بهطور متفاوتی نمایان شود، بنابراین بحث به کلیشههای مربوط به اینکه چه کسی “بهقدر کافی پرتحرک” است تا واجد شرایط باشد، کاهش نمییابد.
چرا اصطلاح «ADD» هنوز در زبان روزمره به کار میرود
اگرچه متخصصان پزشکی از اصطلاح ADHD (بیشفعالی-نقص توجه) استفاده میکنند، اما بسیاری از مردم هنوز از روی عادت و آشنایی از اصطلاح ADD استفاده میکنند. سالها، ADD برچسبی بود که مردم در ارزیابیهای مدرسه، کتابهای قدیمیتر و توضیحات اولیه مربوط به مشکلات تمرکز و توجه میدیدند. برخی از بزرگسالان نیز همچنان به استفاده از آن ادامه میدهند زیرا احساس میکنند این اصطلاح توصیف بهتری از تجربیات زندگی آنها ارائه میدهد؛ به ویژه اگر با تصویر بیرونی پرانرژی که بسیاری از مردم با ADHD تداعی میکنند، ارتباط برقرار نمیکنند.
دلیل دیگری که این اصطلاح همچنان پابرجاست این است که علائم بیتوجهی معمولاً برای دیگران کمتر مشهود است. وقتی فردی با حواسپرتی، فراموشکاری، مدیریت زمان و خستگی مفرط ذهنی دستوپنجه نرم میکند، ممکن است در ظاهر «بیشفعال» به نظر نرسد. این امر میتواند باعث شود مردم از ADD به عنوان یک اصطلاح مختصر استفاده کنند، حتی با وجود اینکه زبان بالینی تغییر کرده است.
نگاهی به نحوه تکامل این اصطلاحات میاندازیم:
۱۹۸۰: اصطلاح اختلال نقص توجه (ADD) در DSM III با زیرمجموعههای ADD با و بدون بیشفعالی معرفی شد.
۱۹۸۷: این نام در DSM III R با ادغام فهرستهای علائم، به اختلال نقص توجه-بیشفعالی (ADHD) تغییر کرد.
۱۹۹۴: کتاب DSM IV سه نوع تظاهر متمایز از ADHD را معرفی کرد: عمدتاً بیتوجه، عمدتاً بیشفعال-تکانشی و نوع ترکیبی.
امروزه: اگرچه این سه نوع تظاهر هنوز به رسمیت شناخته میشوند، اما اصطلاح ADD در محیطهای بالینی منسوخ شده تلقی میشود، حتی اگر در زبان روزمره رایج باقی مانده باشد.
علیرغم این تغییرات، این اصطلاح قدیمی هنوز ظاهر میشود زیرا واژهها به سختی تغییر میکنند. مردم اغلب از کلماتی که ابتدا یاد گرفتهاند استفاده میکنند، به ویژه زمانی که آن کلمات از نظر اجتماعی ملموستر باشند. نکته کلیدی این است که زبان روزمره و زبان بالینی همیشه یکسان نیستند و یک فرد میتواند مشکلات واقعی را توصیف کند، حتی اگر از یک برچسب قدیمی استفاده کند.
آنچه که امروزه بالینگران استفاده میکنند و چگونگی ترجمه «ADD» به اصطلاحات فعلی
بالینگران ADHD را تشخیص میدهند، نه ADD را. در عمل، این بدان معناست که یک متخصص مراقبتهای بهداشتی ارزیابی میکند که آیا فرد معیارهای ADHD را دارد یا خیر و سپس توصیف میکند که کدام نوع تظاهر با الگوی علائم فعلی و تأثیرات عملکردی آن هماهنگی بهتری دارد.
وقتی کسی میگوید «من ADD دارم»، ترجمه عملی آن معمولاً این است: «من با مشکلات توجه و کارکردهای اجرایی مواجه هستم که بیشتر به بیتوجهی شبیه است تا بیشفعالی.» پزشکان ممکن است در صورتی که الگو مطابقت داشته باشد، آن را به عنوان نوع تظاهر بیتوجهی ثبت کنند.
دلیل اهمیت این ترجمه، اصلاح کردن افراد در گفتگوهای روزمره نیست؛ بلکه به این دلیل اهمیت دارد که اصطلاحات دقیق و فعلی از ارزیابی، ثبت و برنامهریزی درمانی شفافتر پشتیبانی میکنند.
منظور مردم از «علائم ADD» چیست؟
وقتی مردم میگویند «علائم ADD»، معمولاً به ویژگیهای بیتوجهی اشاره دارند، به ویژه مواردی که مدرسه، کار، روابط و عملکرد روزمره را بدون جلب توجه بیرونی زیاد مختل میکند. این علائم اغلب همان مواردی هستند که به اشتباه به عنوان تنبلی، بیدقتی، تلاش نکردن یا بیعلاقگی تعبیر میشوند، در حالی که فرد در واقع با توجه مداوم و خودمدیریتی در چالش است.
موضوعات رایجی که مردم به آنها اشاره میکنند عبارتند از:
بیتوجهی: دشواری در حفظ تمرکز، به ویژه در طول کارهای طولانی، مکالمات یا مطالعه.
بینظمی: مشکل در برنامهریزی، اولویتبندی، ترتیب مراحل یا ردیابی وسایل و مدارک.
فراموشکاری: گم کردن اشیاء، فراموش کردن قرار ملاقاتها، از یاد بردن دستورالعملها، یا رها کردن کارها در نیمه راه.
فشار بر حافظه فعال: دشواری در نگه داشتن چندین مرحله در ذهن، به ویژه هنگام مواجهه با وقفه یا تحت فشار زمان.
برای بسیاری از افراد، ناامیدکنندهترین بخش این است که این مشکلات میتوانند نوسان داشته باشند. یک فرد ممکن است روی موضوعی جالب تمرکز عمیقی داشته باشد و سپس در شروع یا پایان دادن به کار روزمره خود احساس ناتوانی کند. این عدم تطابق میتواند باعث ایجاد حس ناسازگاری و شرمندگی شود، به خصوص اگر به فرد گفته شده باشد که «باهوش است اما تلاش نمیکند».
چگونه ADHD نوع بیتوجه میتواند با ADHD نوع بیشفعال تفاوت داشته باشد
اغلب به گونهای درباره ADHD صحبت میشود که گویی یک ظاهر کاملاً مشخص و واضح دارد، اما الگوی اصلی گستردهتر از اینهاست. انواع تظاهر نشان میدهند که کدام علائم بارزتر هستند، نه اینکه آیا وضعیت «واقعی» یا «شدید» است یا خیر. دو نفر میتوانند معیارهای تشخیص ADHD را داشته باشند در حالی که رفتارهای بیرونی بسیار متفاوتی از خود نشان میدهند.
در تظاهر بیتوجهی، مشکلات اغلب به صورت درگیریهای درونی ظاهر میشوند تا بیقراریهای قابل مشاهده. یک فرد ممکن است:
در طول کارهایی که نیاز به تلاش ذهنی مداوم دارند، تمرکز خود را از دست بدهد، حتی زمانی که نتیجه کار برایش مهم است.
به دلیل افت یا تغییر تمرکز در حین کار، جزئیات را نادیده بگیرد یا مرتکب اشتباهات قابل اجتناب شود.
با وجود داشتن نیت و برنامهریزی قوی، در سازماندهی و مدیریت زمان مشکل داشته باشد.
هنگامی که حواسش پرت میشود، به نظر برسد که «گوش نمیدهد»، حتی اگر مایل به مشارکت باشد.
از تلاش برای حفظ تمرکز و ساختار به شدت احساس خستگی ذهنی کند.
در تظاهر بیشفعالی-تکانشگری، علائم بیشتر در ظاهر قابل مشاهده هستند. یک فرد ممکن است:
بیقرار باشد، مدام حرکت کند، یا احساس کند نمیتواند برای مدت طولانی آرام بنشیند.
بیش از حد صحبت کند یا حرف دیگران را قطع کند زیرا افکارش به سرعت جریان دارند و احساس اضطرار دارند.
بدون فکر عمل کند، تصمیمات آنی بگیرد، یا برای منتظر ماندن برای نوبت خود با مشکل مواجه شود.
احساس بیقراری داشته باشد که نه تنها در فکر، بلکه در رفتار نیز کاملاً مشهود است.
بسیاری از افراد تظاهر ترکیبی را تجربه میکنند، جایی که هر دو گروه علائم قابل توجه هستند. همچنین تغییر در بروز علائم با گذشت زمان امری رایج است. به عنوان مثال، یک بزرگسال ممکن است بیشفعالی بیرونی کمتری گزارش کند، اما همچنان بیقراری درونی، کمطاقتی و تصمیمگیریهای تکانشی را تجربه کند.
یک ارزیابی ADHD در عمل چگونه انجام میشود
هدف از ارزیابی ADHD این است که مشخص شود آیا الگوی علائم، مداوم و مخل زندگی است و آیا با ADHD بهتر از یک بیماری دیگر یا شرایط زندگی توجیه میشود یا خیر.
یک ارزیابی معمولی اغلب شامل موارد زیر است:
مصاحبه بالینی: یک متخصص درباره علائم فعلی، سوابق رشدی، عملکرد در مدرسه و محل کار، روابط، خواب و استرس سؤال میکند.
سنجش علائم: پرسشنامهها یا مقیاسهای درجهبندی ممکن است برای ثبت فراوانی و میزان تأثیر علائم بیتوجهی و بیشفعالی-تکانشگری استفاده شوند.
شواهد در محیطهای چندگانه: بالینگران اغلب به دنبال علائمی میگردند که در محیطهای مختلف مانند خانه و مدرسه یا خانه و محل کار خود را نشان میدهند.
تشخیصهای افتراقی: متخصص بررسی میکند که آیا عوامل دیگری مانند مشکلات خواب، اضطراب، افسردگی، مشکلات تیروئید، مصرف مواد، تروما یا تغییرات عمده زندگی محرک بروز علائم مشابه هستند یا خیر.
هدف، ساختن یک تصویر منسجم از چگونگی بروز توجه، کنترل تکانه و عملکردهای اجرایی در زندگی روزمره است. یک ارزیابی معمولاً شامل بحث در مورد نقاط قوت و استراتژیهای مقابلهای نیز میشود و نه فقط کاستیها، زیرا بسیاری از مردم مدتها قبل از دریافت تشخیص، روشهای پیچیدهای را برای جبران مشکلات خود توسعه میدهند.
تفاوت ADD و ADHD در بزرگسالان
وقتی بزرگسالان «ADD» را توصیف میکنند، اغلب به ویژگیهای دیرینه بیتوجهی اشاره میکنند که با افزایش تقاضاهای زندگی آشکارتر شدهاند. ساختار مدرسه گاهی اوقات میتواند مشکلات را بپوشاند، به خصوص برای افرادی که برای همگام شدن با دیگران به هوش فوقالعاده، آدرنالین یا فشار لحظه آخری تکیه میکردند. بعدها، زمانی که مسئولیتها گسترش مییابند، همین فرد ممکن است در برنامهریزی، پیگیری و ثبات قدم با دشواری بیشتری روبهرو شود که این برایش گیجکننده است، چرا که هنوز میتواند در بازههای کوتاه عملکرد خوبی داشته باشد.
در زندگی بزرگسالی، مشکلات بیتوجهی اغلب به صورت اهمالکاری ظاهر میشوند که کمتر ناشی از انگیزه و بیشتر مربوط به شروع کار و اولویتبندی است، به همراه احساس کلافگی مزمن زمانی که چندین مسئولیت به طور همزمان روی هم انباشته میشوند.
بسیاری از بزرگسالان از «نابینایی زمانی» صحبت میکنند، یعنی زمانی که زمان لازم برای انجام کارها را کمتر از حد واقعی تخمین میزنند یا به کلی حساب زمان از دستشان در میرود، که این امر میتواند منجر به الگویی از عجله، از دست رفتن مهلتها و کارهای نیمهکاره شود. همچنین ممکن است توجه در طول جلسات، گزارشنویسی یا کارهای اداری به شدت افت کند و زمانی که فراموشکاری و بینظمی به عنوان بیاهمیت بودن تلقی میشود، در رابطهها تنش ایجاد شود، در حالی که فرد واقعاً در حال تلاش است.
برای بزرگسالانی که به دنبال ارزیابی هستند، بالینگران معمولاً الگوهای دوران کودکی و همچنین عملکرد فعلی را بررسی میکنند. مزیت عملیِ شفافسازی این است که به فرد کمک میکند تا حمایتهای لازم را با مشکل واقعی تطبیق دهد. یک فرد ممکن است به اراده قویتری نیاز نداشته باشد، بلکه بسته به شرایط به سیستمهای مختلف، تسهیلات، درمان، کوچینگ یا حمایتهای پزشکی نیاز داشته باشد.
تفاوت ADD و ADHD در زنان
موضوع ADHD در زنان اغلب در چارچوب عدم تشخیص یا تشخیص دیرهنگام مطرح میشود. یک دلیل آن این است که الگوهای بیتوجهی میتوانند بیصداتر بوده و نادیده گرفتن آنها برای دیگران آسانتر باشد. دلیل دیگر این است که دختران و زنان ممکن است یاد بگیرند علائم خود را از طریق تلاش، کمالگرایی یا جلب رضایت دیگران پنهان کنند، که این امر میتواند آسیبها را مخفی نگه دارد تا زمانی که استرس غیرقابل مدیریت شده و استراتژیهای مقابلهای شروع به فروپاشی کنند.
در زنان، این تجربه میتواند شامل بیقراری درونیشدهای باشد که شبیه به اضطراب، نشخوار فکری یا شلوغی ذهنی مداوم به نظر میرسد، در کنار رفتارهای مقابلهای پر زحمت مانند آمادهسازی بیش از حد، روتینهای سختگیرانه یا کار کردن بسیار طولانیتر از همسالان برای همگام شدن با آنها. بینظمی ممکن است به صورت خصوصی تجربه شود، حتی اگر عملکرد بیرونی «خوب» به نظر برسد، و کلافگی عاطفی میتواند در طول زمان از بار مداوم خودتنظیمی، مدیریت وظایف و انتظارات برای حفظ ظاهر آرام انباشته شود.
این الگوها میتوانند به برچسبگذاری اشتباه منجر شوند، به ویژه زمانی که بالینگران یا معلمان انتظار دارند ADHD به شکل رفتارهای مخرب بیرونی ظاهر شود. یک ارزیابی دقیق به عملکرد و آسیب در حوزههای مختلف نگاه میکند، نه به کلیشهها.
درمان برای ADD/ADHD
درمان معمولاً متناسب با علائم شخص، سن، وضعیت سلامت و نیازهای روزانه او طراحی میشود. بسیاری از افراد زمانی بیشترین سود را میبرند که درمان چندبعدی باشد، نه اینکه تنها به یک راهکار تکیه کند.
بخشهای رایج درمان عبارتند از:
گزینههای دارویی: داروهای محرک و غیرمحرک هر دو در مراقبت از ADHD استفاده میشوند و انتخاب آنها توسط بالینگر بر اساس علائم، عوارض جانبی و ملاحظات پزشکی هدایت میشود.
پشتیبانی مبتنی بر مهارت: استراتژیهایی که سازماندهی، مدیریت زمان، شروع کار و برنامهریزی را هدف قرار میدهند، میتوانند میزان اختلال در زندگی روزمره را کاهش دهند.
رواندرمانی: رویکردهایی مانند درمان شناختی رفتاری (CBT) اغلب برای حمایت از مقابله، تنظیم هیجانی و اصلاح باورهای نامناسبی که از سالها چالش و سختی شکل گرفتهاند، استفاده میشوند.
تغییرات محیطی: ایجاد تسهیلات در مدرسه یا محل کار، بازطراحی وظایف، ابزارهای کمکی و اصلاح روتینها میتوانند علائم را قابل مدیریتتر کنند.
داروها برای ADD/ADHD
دارودرمانی بخش رایجی از درمان ADHD است. دو دسته اصلی از داروهای مورد استفاده، محرکها و غیرمحرکها هستند.
داروهای محرک به طور گستردهای تجویز میشوند. این داروها با تأثیر بر برخی انتقالدهندههای عصبی در مغز عمل میکنند که میتواند به بهبود تمرکز و کاهش رفتارهای تکانشی یا بیشفعالی کمک کند. به عنوان مثال، داروهای حاوی متیلفنیدات یا آمفتامینها از این دستهاند.
داروهای غیرمحرک گزینه دیگری هستند. در صورتی که داروهای محرک مؤثر نباشند، عوارض جانبی قابل توجهی ایجاد کنند یا دلایل پزشکی دیگری برای اجتناب از آنها وجود داشته باشد، این داروها ممکن است در نظر گرفته شوند. نحوه عملکرد این داروها با محرکها متفاوت است و ممکن است زمان بیشتری طول بکشد تا تأثیر کامل خود را نشان دهند.
توجه به این نکته مهم است که دارو اغلب زمانی مؤثرتر است که در کنار سایر روشهای حمایتی استفاده شود. دارو و دوز مشخص آن توسط یک متخصص مراقبتهای بهداشتی و بر اساس علائم فرد و سلامت عمومی او تعیین میشود.
باورهای غلط رایج درباره ADD و ADHD
باور غلط: ADD و ADHD دو اختلال کاملاً مجزا هستند.
واقعیت: ADD یک اصطلاح قدیمیتر است. بالینگران ADHD را تشخیص میدهند و نوع تظاهر آن را توصیف میکنند.باور غلط: ADHD همیشه به معنای داشتن بیشفعالی است.
واقعیت: برخی افراد عمدتاً علائم بیتوجهی را تجربه میکنند و بیشفعالی میتواند نامحسوس، درونی یا پنهان باشد تا اینکه در ظاهر آشکار باشد.باور غلط: ADHD فقط یک اختلال دوران کودکی است.
واقعیت: بسیاری از افراد تا دوران بزرگسالی نیز علائم را تجربه میکنند، حتی اگر شکل بروز آن با سن و شرایط زندگی تغییر کند.باور غلط: افراد مبتلا به ADHD فقط باید بیشتر تلاش کنند.
واقعیت: ADHD به عنوان یک اختلال رشدی-عصبی توصیف میشود که بر توجه و خودتنظیمی تأثیر میگذارد. تلاش کردن کمک میکند، اما جایگزین حمایتهایی که متناسب با نحوه کارکرد مغز هستند، نمیشود.
این باورهای غلط از این جهت اهمیت دارند که مشخص میکنند چه کسی جدی گرفته میشود. آنها همچنین بر این موضوع تأثیر میگذارند که آیا مردم به دنبال کمک میروند یا خود را به خاطر مشکلاتی که توضیح علمی و منطقی دارند، سرزنش میکنند.
درک تغییر واژه از ADD به ADHD
بنابراین، برای جمعبندی مطالب، نکته اصلی که باید به خاطر بسپارید این است که آنچه قبلاً ADD نامیده میشد، اکنون به طور رسمی به نام ADHD شناخته میشود. پزشکان استفاده از اصطلاح ADD را در اواخر دهه ۱۹۸۰ متوقف کردند. امروزه، تشخیص تحت یکی از سه نوع تظاهر ADHD قرار میگیرد: عمدتاً بیتوجه، بیشفعال-تکانشی، یا ترکیبی.
حتی اگر کسی رفتارهای بیشفعالی نشان ندهد، در صورتی که مشکلات توجه جدی داشته باشد، همچنان ممکن است تشخیص ADHD دریافت کند. در واقع مهم این است که متوجه شویم این تفاوتها در تمرکز و کنترل تکانه چگونه برای هر فرد بروز پیدا میکند، خواه در کودکی تشخیص داده شده باشد یا در بزرگسالی به دنبال پاسخ باشد.
بخش مهم کار، دریافت حمایت مناسب بر اساس شناخت امروزی از ADHD است.
منابع
اداره خدمات بهداشت روان و سوء مصرف مواد. (۲۰۱۶). جدول ۷، مقایسه راهنمای تشخیص DSM-IV با DSM-5 برای اختلال بیشفعالی-نقص توجه. در تغییرات DSM-5: پیامدها برای اختلالات عاطفی جدی کودکان. مرکز ملی اطلاعات بیوتکنولوژی. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK519712/table/ch3.t3/
وو، زی. ام.، وانگ، پی.، کائو، کیو. جی.، لیو، ال.، سان، ال.، و وانگ، وای. اف. (۲۰۲۳). ویژگیهای بالینی، عصبشناختی و عملکرد مغزی در تظاهر بیتوجهی محدود در ADHD. Frontiers in Psychiatry, 14, مقاله 1099882. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2023.1099882
استانتون، کی.، فوربس، ام. کی.، و زیمرمن، ام. (۲۰۱۸). ابعاد متمایز تعریفکننده مقیاس خودسنجی ADHD بزرگسالان: پیامدهایی برای ارزیابی علائم بیتوجهی و بیشفعالی/تکانشگری. Psychological Assessment, 30(12), 1549. https://doi.org/10.1037/pas0000604
سلوبودین، او.، هار سینای، ام.، و زوهر، ای. اچ. (۲۰۲۵). یک مطالعه تحت کنترل از اختلال عملکرد عاطفی در زنان بزرگسال مبتلا به ADHD. PloS one, 20(12), e0337454. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0337454
راجح، ا.، امانالله، اس.، شیواکومار، کی.، و کول، جی. (۲۰۱۷). مداخلات در ADHD: یک بررسی مقایسهای از داروهای محرک و درمانهای رفتاری. Asian journal of psychiatry, 25, 131-135. https://doi.org/10.1016/j.ajp.2016.09.005
پرسشهای متداول
آیا بین ADD و ADHD تفاوتی وجود دارد؟
ADD یک اصطلاح قدیمیتر است که بسیاری از مردم هنوز در مکالمات خود از آن استفاده میکنند. در محیطهای بالینی، تشخیص فعلی همان ADHD است و پزشکان به جای استفاده از ADD به عنوان یک گروه مجزا، نوع تظاهر آن را توصیف میکنند.
چرا نام ADD به ADHD تغییر یافت؟
این اصطلاحات با تکامل فرآیندهای تشخیصی تغییر یافتند تا مشکلات توجه را در کنار بیشفعالی و تکانشگری تحت یک تشخیص واحد با انواع تظاهر مختلف پوشش دهند.
امروزه منظور از «علائم ADD» در صحبتهای مردم چیست؟
آنها معمولاً ویژگیهای بیتوجهی مانند مشکل در تمرکز، فراموشکاری، بینظمی و دشواری در به پایان رساندن کارها را توصیف میکنند که میتواند با نوع تظاهر بیتوجهی در اختلال ADHD مطابقت داشته باشد.
ADHD از نوع بیتوجه چه تفاوتی با نوع بیشفعال دارد؟
تظاهر بیتوجه بر مشکلات تمرکز، سازماندهی و حفظ توجه تمرکز دارد. تظاهر بیشفعالی-تکانشگری بر بیقراری، رفتارهای بدون فکر و دشواری در کنترل تکانهها تمرکز دارد. برخی از افراد هر دو را تجربه میکنند.
آیا بزرگسالان میتوانند به ADHD مبتلا باشند حتی اگر در کودکی تشخیص داده نشده باشند؟
بله. بسیاری از بزرگسالان بعدها، اغلب زمانی که تقاضاهای زندگی افزایش مییابد یا الگوهای قدیمی را تشخیص میدهند، تمایل به ارزیابی پیدا میکنند.
آیا ADHD در دختران و زنان متفاوت به نظر میرسد؟
میتواند متفاوت باشد. الگوهای بیتوجهی، رفتارهای پنهانسازی علائم و نشانههای درونیسازی شده میتوانند به عدم تشخیص به موقع منجر شوند، به همین دلیل یک ارزیابی دقیق فراتر از کلیشهها عمل میکند.
علائم اصلی ADHD چیست؟
علائم معمولاً به دو گروه بیتوجهی و بیشفعالی-تکانشگری تقسیم میشوند. نوع تظاهر بیماری بستگی به این دارد که کدام گروه علائم بارزتر است و چقدر بر عملکرد روزمره تأثیر میگذارد.
آیا ADHD یک بیماری مادامالعمر است؟
برای بسیاری از افراد، چالشهای مرتبط با ADHD میتواند در طول زمان ادامه داشته باشد، هرچند علائم و استراتژیهای مقابلهای اغلب با سن، محیط و حمایتهای دریافتی تغییر میکنند.
Emotiv یک شرکت پیشرو در فناوری عصبی است که با ابزارهای در دسترس EEG و دادههای مغزی به پیشبرد پژوهشهای علوم اعصاب کمک میکند.
کریستین بورگوس
