میگرن چیزی فراتر از یک سردرد شدید است. برای زنان، میتواند بخش واقعاً مختلکنندهای از زندگی باشد.
ممکن است بپرسید چه چیزی باعث میگرن در زنان میشود؟ اغلب ترکیبی از عوامل است که هورمونها نقش بزرگی در آن دارند، اما عوامل دیگری مثل استرس، رژیم غذایی و خواب هم مهم هستند. بیایید برخی از دلایل رایجی را که چرا زنان میگرن را تجربه میکنند بررسی کنیم.
چگونه نوسانات هورمونی باعث ایجاد میگرن در زنان میشود؟
برای بسیاری از زنان، میگرن ارتباط نزدیکی با جزر و مد هورمونها دارد. این ارتباط به قدری قابل توجه است که اغلب به عنوان دلیل اصلی تجربه بیشتر میگرن در زنان نسبت به مردان در نظر گرفته میشود.
هورمون اصلی در اینجا استروژن است، یک بازیگر کلیدی در بیولوژی زنان. سطح آن در طول زندگی یک زن و حتی ماه به ماه تغییر میکند و این تغییرات میتواند مستقیماً بر شیمی مغز، به ویژه پیامرسان عصبی سروتونین که بر درک درد تأثیر میگذارد، اثر بگذارد.
میگرن قاعدگی چیست؟
بسیاری از زنان گزارش میدهند که میگرن آنها در حوالی دوره قاعدگی رخ میدهد. تصور میشود این پدیده که به عنوان میگرن قاعدگی شناخته میشود، به دلیل افت شدید سطح استروژن که درست قبل از شروع پریود اتفاق میافتد، تحریک میشود.
این افت هورمونی میتواند تعادل ظریف مغز را مختل کرده و منجر به حمله میگرن شود. تخمین زده میشود که درصد بالایی از زنان مبتلا به میگرن، این نوع حمله را تجربه میکنند.
دوران پیش از یائسگی و یائسگی چگونه بر تعداد دفعات میگرن تأثیر میگذارند؟
با نزدیک شدن زنان به دوران پیش از یائسگی و یائسگی، سطح هورمونهای آنها دچار تغییرات اساسی میشود. نوسانات و در نهایت کاهش سطح استروژن در این مراحل از زندگی میتواند مسبب افزایش دفعات یا شدت میگرن برای برخی افراد شود.
با این حال، برای دیگران ممکن است با تثبیت سطح هورمونها در یک حد پایه پایینتر، وضعیت میگرن بهبود یابد.
در دوران بارداری و پس از زایمان چه اتفاقی برای میگرن میافتد؟
بارداری در رابطه با میگرن میتواند یک تجربه متغیر باشد. برخی از زنان متوجه میشوند که به دلیل پایدارتر شدن سطح هورمونها، میگرن آنها در طول بارداری بهبود مییابد.
در مقابل، برخی دیگر ممکن است علائم شدیدتری را تجربه کنند. پس از زایمان، افت سریع سطح استروژن میتواند باعث تحریک میگرن شود.
این وضعیت اغلب با سایر چالشهای پس از زایمان مانند استرس و کمبود خواب تشدید میشود و دوران سختی را برای مبتلایان به میگرن ایجاد میکند.
سایر محرکهای رایج میگرن که زنان را تحت تأثیر قرار میدهند چیستند؟
اگرچه تغییرات هورمونی عامل مهمی برای many از زنانی است که میگرن را تجربه میکنند، اما انواع مختلفی از محرکهای دیگر نیز میتوانند نقش داشته باشند. این محرکها میتوانند با تغییرات هورمونی تداخل داشته باشند یا به طور مستقل عمل کنند و در تکرار و شدت حملات میگرنی نقش داشته باشند.
استرس و فشار عصبی چگونه باعث تحریک میگرن میشوند؟
استرس به عنوان یک محرک اصلی میگرن برای درصد بالایی از افراد به طور مکرر ذکر میشود.
دغدغههای زندگی مدرن، ایجاد تعادل بین مسئولیتهای حرفهای، مراقبت از خانواده و تعهدات شخصی میتواند منجر به استرس مزمن شود. این فشار مداوم میتواند سیستم عصبی را بیش از حد تحریک کند و بر سلامت مغز تأثیر بگذارد و آن را در برابر شروع میگرن آسیبپذیرتر کند.
فراتر از استرس عمومی، حالتهای عاطفی خاص مانند اضطراب، هیجان، یا حتی تسکین پس از یک دوره پر استرس نیز میتوانند آغازگر حمله باشند. خودِ انتظار داشتن یک حمله میگرنی نیز میتواند چرخهای از نگرانی ایجاد کند که این اختلال مغزی را تشدید میکند.
کدام غذاها و نوشیدنیها به عنوان محرک حملات میگرن شناخته میشوند؟
برخی غذاها و نوشیدنیها در افراد حساس باعث بروز میگرن میشوند. این موارد میتواند از فردی به فرد دیگر بسیار متفاوت باشد، اما متهمان اصلی عبارتند از:
پنیرهای کهنه
گوشتهای فرآوری شده (حاوی نیترات)
شیرینکنندههای مصنوعی، به ویژه آسپارتام
MSG (مونوسدیم گلوتامات)
شکلات
الکل، به ویژه شراب قرمز
کافئین (هم قطع مصرف و هم مصرف بیش از حد آن)
اختلالات خواب و الگوهای نامنظم چگونه بر میگرن تأثیر میگذارند؟
اختلال در برنامه منظم خواب یک محرک کاملاً شناخته شده برای میگرن است. هم کمخوابی و هم خوابیدن طولانیمدت میتواند باعث بروز حملات شود.
الگوهای خواب نامنظم، مانند آنچه در طول کار نوبتی یا به دلیل سفر تجربه میشود نیز میتواند مشکلساز باشد. بنابراین، حفظ یک چرخه منظم خواب و بیداری به عنوان یک استراتژی کلیدی برای مدیریت میگرن در نظر گرفته میشود.
چه عوامل محیطی و محرکهای حسی میتوانند میگرن را تحریک کنند؟
حساسیت به محرکهای محیطی در میان افرادی که میگرن را تجربه میکنند شایع است. این محرکها میتوانند شامل موارد زیر باشند:
نورهای روشن یا چشمکزن: نور طبیعی خورشید، نورهای فلورسنت و نورهای چشمکزن میتوانند به شدت آزاردهنده باشند.
بوهای تند: عطرها، محصولات پاککننده، دود و برخی از بوهای غذا میتوانند باعث تحریک حملات شوند.
صداهای بلند: صداهای بلند غیرمنتظره یا مداوم میتوانند یک محرک باشند.
تغییرات آب و هوا: تغییرات در فشار بارومتریک، گرمای شدید، رطوبت یا طوفان از محرکهایی هستند که بیشتر گزارش میشوند.
آیا ژنتیک یا سابقه خانوادگی در ابتلا به میگرن نقش دارد؟
پژوهشها قویاً نشان میدهند که یک عامل ژنتیکی در اینکه چه کسی به میگرن مبتلا میشود نقش دارد.
اگر یکی یا هر دو والدین شما میگرن را تجربه کرده باشند، خطر ابتلا به آن در خود شما نیز میتواند بالاتر باشد. این بدان معنا نیست که شما قطعاً به آن مبتلا خواهید شد، بلکه نشاندهنده یک آمادگی ژنتیکی است.
دانشمندان ژنهای خاصی را شناسایی کردهاند که ممکن است با میگرن مرتبط باشند، به ویژه ژنهایی که بر ارتباط سلولهای مغزی و عملکرد عروق خونی تأثیر میگذارند. این عوامل ژنتیکی میتوانند مغز یک فرد را به محرکهای مختلف حساستر کنند. این امر را مانند داشتن آستانه تحمل پایینتر برای آنچه که یک حمله میگرنی را ایجاد میکند، در مقایسه با فردی بدون این تأثیرات ژنتیکی، تصور کنید.
درک این ارتباط ژنتیکی برای تشخیص و مدیریت مهم است. اگرچه نمیتوانید ژنهای خود را تغییر دهید، اما دانستن اینکه سابقه خانوادگی وجود دارد میتواند باعث تشخیص زودتر علائم و پیش گرفتن رویکردی فعالانه برای مدیریت آن شود.
گامی به جلو در مدیریت میگرن
واضح است که میگرن در زنان مسئلهای پیچیده است و اغلب فراتر از یک سردرد معمولی است.
تغییرات هورمونی، به ویژه تغییراتی که به چرخه قاعدگی، بارداری و یائسگی مربوط میشوند، نقش بزرگی ایفا میکنند. اما موضوع فقط هورمونها نیستند؛ استرس زندگی روزمره، الگوهای خواب و حتی آنچه میخوریم یا بو میکنیم نیز میتوانند یک حمله را آغاز کنند.
درک این ارتباطات اولین قدم است. داشتن یک یادداشت روزانه برای ردیابی محرکهای شخصی شما واقعاً میتواند کمککننده باشد.
اگر میگرن مانع زندگی عادی شما میشود، صحبت کردن با یک پزشک یا متخصص سردرد ایده خوبی است.
آنها میتوانند به پیدا کردن بهترین راهها برای مدیریت شرایط خاص شما کمک کنند، خواه از طریق دارو، تغییر در سبک زندگی یا سایر درمانهای مبتنی بر علوم اعصاب باشد.
منابع
دی بوئر، آی.، تروینت، جی. ام.، و فان دن ماگدنبرگ، ای. ام. (2020). ژنتیک اورای میگرن: یک بهروزرسانی. مجله سردرد و درد، 21(1)، 64. https://doi.org/10.1186/s10194-020-01125-2
پرسشهای متداول
چرا شانس ابتلا به میگرن در زنان بیشتر از مردان است؟
زنان اغلب بیشتر از مردان به میگرن مبتلا میشوند زیرا هورمونهای آنها تغییر میکند. هورمونهایی مانند استروژن میتوانند بر شیمی مغز که درد را کنترل میکند تأثیر بگذارند. وقتی این هورمونها افت میکنند، به ویژه قبل از پریود، میتوانند میگرن را تحریک کنند. سطح هورمونهای مردان پایدارتر است، بنابراین آنها این تغییرات هورمونی منظم را ندارند.
میگرنهای قاعدگی چیستند؟
میگرنهای قاعدگی در حوالی زمان پریود زن اتفاق میافتند. این میگرنها به دلیل افت ناگهانی سطح استروژن درست قبل یا در طول قاعدگی ایجاد میشوند. این میگرنها میتوانند به طور خاص آزاردهنده باشند زیرا به طور منظم با هر چرخه رخ میدهند.
آیا بارداری میتواند بر میگرن تأثیر بگذارد؟
بارداری میتواند به روشهای مختلفی بر میگرن تأثیر بگذارد. برای برخی از زنان، هورمونها در طول بارداری پایدارتر میشوند که در واقع میتواند میگرن را بهبود بخشد. با این حال، برای دیگران، ممکن است میگرن بدتر شود. پس از زایمان، سطح هورمونها به سرعت افت میکند که این امر نیز میتواند میگرن را تحریک کند، به ویژه هنگامی که با استرس و کمخوابی همراه شود.
استرس چگونه در بروز میگرن در زنان نقش دارد؟
زنان اغلب مسئولیتهای زیادی مانند کار و مراقبت از خانواده را به دوش میکشند که این امر میتواند منجر به استرس مداوم شود. این استرس مداوم میتواند سیستم عصبی را بیش از حد فعال کرده و احتمال تحریک میگرن را افزایش دهد. نگرانی در مورد زمان وقوع حمله بعدی میگرن نیز میتواند به این استرس اضافه کند.
آیا غذاهای خاصی وجود دارند که بتوانند باعث تحریک میگرن شوند؟
بله، برخی غذاها و نوشیدنیها میتوانند در برخی زنان باعث بروز میگرن شوند. محرکهای رایج شامل غذاهای حاوی MSG یا هیستامین، شکلات، پنیرهای کهنه، شیرینکنندههای مصنوعی و الکل مانند شراب قرمز هستند. یادداشت کردن غذاهای مصرفی به صورت روزانه میتواند به شناسایی محرکهای غذایی شخصی کمک کند.
خواب چقدر برای پیشگیری از میگرن اهمیت دارد؟
خواب نقش بزرگی در پیشگیری از میگرن دارد. نداشتن خواب کافی یا داشتن برنامه خواب نامنظم میتواند شما را بیشتر مستعد حملات کند. مهم است که سعی کنید در ساعات مشخصی از روز بخوابید و بیدار شوید تا الگوی خواب خود را ثابت نگه دارید.
آیا عوامل محیطی مانند بوها یا نورها میتوانند باعث تحریک میگرن شوند؟
کاملاً. بوهای تند عطرها، مواد شیمیایی یا حتی برخی غذاها میتوانند در برخی افراد باعث شروع میگرن شوند. به این حساسیت به بو، بوهراسی (اسموفوبیا) میگویند. به همین ترتیب، نورهای روشن یا چشمکزن، هم طبیعی و هم مصنوعی، میتوانند یک محرک بزرگ برای بسیاری از افراد باشند، حالتی که به عنوان نور هراسی (فتوفوبیا) شناخته میشود.
Emotiv یک شرکت پیشرو در فناوری عصبی است که با ابزارهای در دسترس EEG و دادههای مغزی به پیشبرد پژوهشهای علوم اعصاب کمک میکند.
کریستین بورگوس
