نورونی پلاستیک
به اشتراک گذاری:
تعریف نوروپلاستیسیته
نوروپلاستیسیته توانایی مغز برای تطبیق با تغییرات در محیط فرد با ایجاد اتصالات عصبی جدید در طول زمان است. نوروپلاستیسیته گاهی به عنوان «پلاستیسیته مغز» نیز شناخته میشود. جنبههایی از مغز ما «پلاستیک» هستند، به این معنی که آنها تطبیقپذیر هستند و میتوانند در پاسخ به تغییرات محیطی و/یا ساختاری تغییر کنند. نوروپلاستیسیته توضیح میدهد که چگونه مغز انسان قادر است تطبیق یابد، مهارتهای جدید یاد بگیرد، حافظهها و اطلاعات را ذخیره کند و حتی پس از جراحت مغزی بهبود یابد.
پرسشهای متداول درباره نوروپلاستیسیته
نوروپلاستیسیته چیست؟
نوروپلاستیسیته به تغییرات ساختاری و عملکردی در مغز که به عنوان نتیجه تجربیات جدید اتفاق میافتد اشاره دارد. به دلیل پلاستیسیته مغز که همچنین به عنوان نوروپلاستیسیته شناخته میشود، مغز میتواند بعد از جراحت مغزی «بازسازی» و «سازماندهی مجدد» کند چون اتصالات جدید شکل میگیرند و مسیرهای عصبی به مناطق آسیبدیده مغز پایان مییابند. نوروپلاستیسیته عمدتاً از طریق فرآیندهایی به نام تکثیر و تغییر مسیر اتفاق میافتد. تکثیر ایجاد اتصالات جدید بین نورونها یا سلولهای عصبی است. تغییر مسیر شامل ایجاد یک مسیر عصبی جایگزین با حذف نورونهای آسیبدیده و ایجاد یک مسیر جدید بین نورونهای فعال است.
چگونه نوروپلاستیسیته کار میکند؟
ما میدانیم که نورونها با استفاده از سیگنالهای الکتروشیمیایی با یکدیگر ارتباط برقرار میکنند. این سیگنالها از طریق ساختاری در نورون به نام سیناپس منتقل میشوند. تحریک مسیرهای عصبی از طریق عملکرد شناختی حافظهساز مکرر (مانند مطالعه یا تمرین) ارتباط سیناپسی بین نورونها را تقویت میکند. علاوه بر این، مغز توانایی ایجاد سیناپسهای جدید را دارد. در حالی که نوروپلاستیسیته میتواند به طور طبیعی با تجربههای مختلف ما رخ دهد، تغییرات در مغز نیز از طریق تمرینات و آموزشهای شناختی نوروپلاستیسیته فعال میشوند.
نوروپلاستیسیته و EEG
الکتروآنسفالوگرافی یا EEG فرآیند الکتروفیزیولوژیکی است که فعالیت الکتریکی مغز را ثبت میکند. اسکنهای EEG با قرار دادن الکترودهای EEG روی پوست سر یک فرد انجام میشوند که فعالیت مغز را برداشت و ثبت میکنند. سیگنالهای EEG جمعآوریشده تقویت، دیجیتالی شده و به یک رایانه، ابر یا دستگاههای موبایل ارسال میشوند برای ذخیرهسازی و پردازش دادهها.
نوروپلاستیسیته در گفتار TED
نمونههای نوروپلاستیسیته
چهار نوع اصلی از تطابقات نوروپلاستیسیته وجود دارد:
نوروجنسیس: نوروجنسیس ایجاد نورونهای جدید در بخشهای مرکزی مغز، هیپوکامپ و لامبوی بویایی است. نوروجنسیس با نرخهای بالا در مغز جوان رخ میدهد و میتواند تا حدود دهه دهم زندگی در مغز بالغ رخ دهد طبق تحقیقات جدیدی از دکتر ماریا لورنز-مارتین که در Nature Medicine منتشر شده است.
سیناپتوژنز: سیناپتوژنز ایجاد اتصالات عصبی جدید است. سیناپتوژنز زمانی رخ میدهد که مغز در معرض محیطها و تجربیات جدید در فعالیتهایی مانند سفر یا یادگیری یک ساز موسیقی جدید قرار میگیرد.
تقویت بلندمدت: تقویت بلندمدت تقویت سیناپسها از طریق فعالیتهای مکرر مانند مطالعه یا تمرین است. تقویت بلندمدت با یادگیری و حافظه مرتبط است.
افسردگی بلندمدت: افسردگی بلندمدت تضعیف سیناپسهایی است که استفاده نمیشوند. افسردگی بلندمدت با حافظه و یادگیری حرکتی مرتبط است. تحقیقات نوروپلاستیسیته نقش افسردگی بلندمدت در کاهش حافظه از اختلالات عصبی مانند بیماری آلزایمر و داروهایی که قشر پیشانی را تضعیف میکنند را مطالعه کرده است، مانند کوکائین.
نوروپلاستیسیته: «شفای» مغز
تحقیقات شواهدی ارائه کرده است که نشان میدهد نوروپلاستیسیته به مغز کمک میکند تا از جراحتهای آسیبزا بهبود یابد. بسته به میزان آسیب، نوروپلاستیسیته و بازتوانی شناختی میتوانند به بیماران کمک کنند تا مغزهای خود را برای بهبود سلامت شناختی و احساسی خود بازسازی کنند. نوروپلاستیسیته در بیماران سکته مورد تحقیق گستردهای قرار گرفته است: پس از یک سکته، قسمتهایی از مغز آسیب میبیند که بر توانایی آنها در انجام عملکردهای عادی تأثیر میگذارد. این به مناطق سالم مغز امکان یادگیری نحوه انجام آن عملکردها را میدهد، «پیدا کردن جایگزینی» برای مناطق آسیبدیده.
وقتی کسی دچار آسیب مغزی میشود، نورونها در مناطق مبتلا مغز میمیرند و مسیرهای عصبی غیر فعال میشوند. در روزها و هفتههای پس از آسیب، مغز به طور طبیعی شروع به تشکیل سیناپسهای جدید و جایگزینی سلولهای مرده مغز میکند. همچنین بازتوانی میتواند به تسریع بهبودی افراد کمک کند.
نوروپلاستیسیته و اعتیاد
مواد مخدر، الکل و قمار عادتزا هستند. وقتی فردی به رفتار اعتیادآور دست میزند، مغز او مسیری عصبی مرتبط با این عادت را تقویت میکند. راهی ساده برای درک نوروپلاستیسیته و اعتیاد این است که مغز به عنوان «تمرین» خودش برای بهتر شدن در آن عادت اعتیادآور تصور شود. برای تضعیف یک اعتیاد، فرد باید مغز خود را «بازآموزی» کند. در بازتوانی، پزشکان و درمانگران اغلب فرد در حال بهبودی را تشویق میکنند که رفتارهای اعتیادآور را با رفتارهای سالم جایگزین کنند. به دلیل نوروپلاستیسیته مغز، مسیرهای عصبی مرتبط با رفتار اعتیادآور غیر فعال میشوند و مسیرهای عصبی جدید در حمایت از عادات سالمتر توسعه مییابند.
نوروپلاستیسیته و افسردگی
محققان در مطالعه موارد نوروپلاستیسیته شباهت بین نوروپلاستیسیته و افسردگی را مشابه نوروپلاستیسیته و اعتیاد یافتهاند. افسردگی میتواند با تقویت مسیرهای ناسالم، به مغز آسیب برساند. محققان به این نوع تغییرات به عنوان «نوروپلاستیسیته منفی» اشاره میکنند. «نوروپلاستیسیته مثبت» رشد و تقویت اتصالات عصبی سالم (پتانسیل شفابخش نوروپلاستیسیته) را توصیف میکند. محققان در حال مطالعه راههای القای نوروپلاستیسیته مثبت و متوقف کردن نوروپلاستیسیته منفی برای درمان اختلالاتی مانند افسردگی، اضطراب، ADHD و اعتیاد هستند.
چگونه نوروپلاستیسیته را افزایش دهیم
تمرینات فیزیکی و ذهنی روزانه میتوانند به افزایش نوروپلاستیسیته کمک کنند. به طور کلی، فعالیتهایی که به مغز شما کمک میکنند به دو دسته تقسیم میشوند:
تجربیات جدید: نوآوری مسیرهای عصبی جدیدی ایجاد میکند.
تمرین فشرده: تکرار شدید یک مهارت یا فعالیت خاص، اتصالات عصبی را تقویت میکند.
تمرینات نوروپلاستیسیته
نمونههای زیر از آموزشهای شناختی ممکن است نوروپلاستیسیته را تحریک کند. در حالی که شواهدی از یک پژوهش درباره عملکرد شناختی در بزرگسالان مسنتر نشان میدهد که برخی از محصولات آموزشی تجاری در دسترس میتوانند به ترویج سالم شدن مغز در سن بالا کمک کنند، محققان هنوز در حال تحقیق در مورد ادعاهای علمی بسیاری از برنامههایی هستند که ادعا میکنند عملکرد شناختی را بهبود میبخشند.
تمرینات دست غیر غالب: استفاده از دست غیر غالب خود برای فعالیتهای روزمره مانند مسواک زدن یا استفاده از ماوس، مغز را وادار میکند به ایجاد اتصالات عصبی جدید.
یوگا: انجام یوگا با کاهش سطح تنش در آمیگدالا، مرکز ترس مغز، مرتبط بوده است.
خواندن: مفاهیم جدید و واژگان جدید، اتصال مغز را افزایش و تقویت میکنند.
خوابیدن: در حالی که به طور سنتی به عنوان «تمرین» در نظر گرفته نمیشود، خواب به یادگیری و نگهداری حافظه با انتقال اطلاعات در سراسر سلولها و رشد اتصالات بین نورونها کمک میکند.
روزهداری: روزهداری متناوب، رشد نورونها و پاسخهای تطبیقی در سیناپسها را تقویت میکند.
نواختن یک ساز موسیقی: یادگیری یک ساز جدید مغز شما را به ایجاد شبکههای عصبی جدید و میتواند افزایش اتصال بین مناطق مغز سوق دهد.
بازیهای تمرین مغز: تعدادی از بازیهای تمرین مغز یا «بازیهای نوروپلاستیسیته» در بازار وجود دارد که ممکن است به بهبود سرعت پردازش کمک کنند.
تمرینات نوروپلاستیسیته برای اضطراب
یوگا، مدیتیشن و ورزش معمولاً برای اضطراب و تواناییهایشان در کاهش سطح تنش مغز توصیه میشوند.
تمرینات ADHD نوروپلاستیسیته
تمرینات ADHD نوروپلاستیسیته میتواند به افرادی که ADHD و ADD را تجربه میکنند کمک کند تا علائم را کاهش دهند. بسیاری از تمرینات ADHD شامل بازیهای ویدئویی یا رایانهای هستند که برای «آموزش» مغز طراحی شدهاند. این برنامهها شامل نوروپلاستیسیته و EEG: شرکتکنندگان یک هدست EGG میپوشند که سطح توجه آنها را در زمان واقعی اندازهگیری میکند. آنها گیمپلی را فقط با استفاده از فعالیت مغزشان کنترل میکنند — وقتی حواسشان پرت میشود، گیمپلی کند یا متوقف میشود. مفهوم استفاده از دادههای EEG برای آموزش بهتر عملکرد مغز «بازخورد عصبی» نامیده میشود.
کتابهای پیشنهادی نوروپلاستیسیته
در اینجا چند کتاب و مقاله اساسی نوروپلاستیسیته برای مطالعه بیشتر آورده شده است:
مغزی که خودش را تغییر میدهد: داستانهای پیروزی شخصی از مرزهای علم مغز توسط نورمن دویج
راههای شفابخشی مغز: کشفها و بهبودیهای قابل توجه از جبهههای نوروپلاستیسیته توسط نورمن دویج
نوروپلاستیسیته خودکار، ریک هانسون
اصول بازتوانی بر اساس نوروپلاستیسیته، مایکل مرزنیش، مور نهوم و هیونک یو لی
حمله مغزی من: سفر شخصی یک دانشمند مغز توسط جیل بولت تیلور
ذهن و مغز: نوروپلاستیسیته و قدرت نیروی ذهنی توسط جفری ام شوارتز و شارون بیگلی
مغز مقاوم به استرس: تسلط بر پاسخهای احساسی خود به استرس با استفاده از ذهنآگاهی و نوروپلاستیسیته توسط ملانی گرینبرگ
آیا EMOTIV راهحلهای نوروپلاستیسیته ارائه میکند؟
EMOTIV بازخورد عصبی و راهحلهای BCI را برای نظارت بر تجلیات بالقوه نوروپلاستیسیته ارائه میدهد. EMOTIV دستگاههای EEG به نام Brainwear، نرمافزارهای نظارت بر مغز مانند Emotiv Pro و همچنین نرمافزار رابط مغز و کامپیوتر (BCI) به نام EmotivBCI را ارائه میدهد.
BCI ها تغییرات در فعالیت مغزی که توسط دستگاه EEG اندازهگیری میشوند را تشخیص میدهند. BCI ها اغلب برای بازتوانی پس از سکته مغزی یا آسیب مغزی استفاده میشوند — به عنوان مثال، محققان توانایی یک بیمار سکتهای را برای استفاده از سیگنالهای غیر متعارف از قشر مغز در یک طرف بدن برای کنترل یک دست در همان طرف بدن آزمایش کردهاند. برای آسیبهای سیستم عصبی و اختلالات مرتبط با نوروپلاستیسیته (مانند ADHD، جراحت مغز، سکته و اضطراب)، استفاده از فناوری BCI و EEG در بازتوانی مغز میتواند به بهبود توانایی فرد در گذر از تجربیات روزمره کمک کند.
تعریف نوروپلاستیسیته
نوروپلاستیسیته توانایی مغز برای تطبیق با تغییرات در محیط فرد با ایجاد اتصالات عصبی جدید در طول زمان است. نوروپلاستیسیته گاهی به عنوان «پلاستیسیته مغز» نیز شناخته میشود. جنبههایی از مغز ما «پلاستیک» هستند، به این معنی که آنها تطبیقپذیر هستند و میتوانند در پاسخ به تغییرات محیطی و/یا ساختاری تغییر کنند. نوروپلاستیسیته توضیح میدهد که چگونه مغز انسان قادر است تطبیق یابد، مهارتهای جدید یاد بگیرد، حافظهها و اطلاعات را ذخیره کند و حتی پس از جراحت مغزی بهبود یابد.
پرسشهای متداول درباره نوروپلاستیسیته
نوروپلاستیسیته چیست؟
نوروپلاستیسیته به تغییرات ساختاری و عملکردی در مغز که به عنوان نتیجه تجربیات جدید اتفاق میافتد اشاره دارد. به دلیل پلاستیسیته مغز که همچنین به عنوان نوروپلاستیسیته شناخته میشود، مغز میتواند بعد از جراحت مغزی «بازسازی» و «سازماندهی مجدد» کند چون اتصالات جدید شکل میگیرند و مسیرهای عصبی به مناطق آسیبدیده مغز پایان مییابند. نوروپلاستیسیته عمدتاً از طریق فرآیندهایی به نام تکثیر و تغییر مسیر اتفاق میافتد. تکثیر ایجاد اتصالات جدید بین نورونها یا سلولهای عصبی است. تغییر مسیر شامل ایجاد یک مسیر عصبی جایگزین با حذف نورونهای آسیبدیده و ایجاد یک مسیر جدید بین نورونهای فعال است.
چگونه نوروپلاستیسیته کار میکند؟
ما میدانیم که نورونها با استفاده از سیگنالهای الکتروشیمیایی با یکدیگر ارتباط برقرار میکنند. این سیگنالها از طریق ساختاری در نورون به نام سیناپس منتقل میشوند. تحریک مسیرهای عصبی از طریق عملکرد شناختی حافظهساز مکرر (مانند مطالعه یا تمرین) ارتباط سیناپسی بین نورونها را تقویت میکند. علاوه بر این، مغز توانایی ایجاد سیناپسهای جدید را دارد. در حالی که نوروپلاستیسیته میتواند به طور طبیعی با تجربههای مختلف ما رخ دهد، تغییرات در مغز نیز از طریق تمرینات و آموزشهای شناختی نوروپلاستیسیته فعال میشوند.
نوروپلاستیسیته و EEG
الکتروآنسفالوگرافی یا EEG فرآیند الکتروفیزیولوژیکی است که فعالیت الکتریکی مغز را ثبت میکند. اسکنهای EEG با قرار دادن الکترودهای EEG روی پوست سر یک فرد انجام میشوند که فعالیت مغز را برداشت و ثبت میکنند. سیگنالهای EEG جمعآوریشده تقویت، دیجیتالی شده و به یک رایانه، ابر یا دستگاههای موبایل ارسال میشوند برای ذخیرهسازی و پردازش دادهها.
نوروپلاستیسیته در گفتار TED
نمونههای نوروپلاستیسیته
چهار نوع اصلی از تطابقات نوروپلاستیسیته وجود دارد:
نوروجنسیس: نوروجنسیس ایجاد نورونهای جدید در بخشهای مرکزی مغز، هیپوکامپ و لامبوی بویایی است. نوروجنسیس با نرخهای بالا در مغز جوان رخ میدهد و میتواند تا حدود دهه دهم زندگی در مغز بالغ رخ دهد طبق تحقیقات جدیدی از دکتر ماریا لورنز-مارتین که در Nature Medicine منتشر شده است.
سیناپتوژنز: سیناپتوژنز ایجاد اتصالات عصبی جدید است. سیناپتوژنز زمانی رخ میدهد که مغز در معرض محیطها و تجربیات جدید در فعالیتهایی مانند سفر یا یادگیری یک ساز موسیقی جدید قرار میگیرد.
تقویت بلندمدت: تقویت بلندمدت تقویت سیناپسها از طریق فعالیتهای مکرر مانند مطالعه یا تمرین است. تقویت بلندمدت با یادگیری و حافظه مرتبط است.
افسردگی بلندمدت: افسردگی بلندمدت تضعیف سیناپسهایی است که استفاده نمیشوند. افسردگی بلندمدت با حافظه و یادگیری حرکتی مرتبط است. تحقیقات نوروپلاستیسیته نقش افسردگی بلندمدت در کاهش حافظه از اختلالات عصبی مانند بیماری آلزایمر و داروهایی که قشر پیشانی را تضعیف میکنند را مطالعه کرده است، مانند کوکائین.
نوروپلاستیسیته: «شفای» مغز
تحقیقات شواهدی ارائه کرده است که نشان میدهد نوروپلاستیسیته به مغز کمک میکند تا از جراحتهای آسیبزا بهبود یابد. بسته به میزان آسیب، نوروپلاستیسیته و بازتوانی شناختی میتوانند به بیماران کمک کنند تا مغزهای خود را برای بهبود سلامت شناختی و احساسی خود بازسازی کنند. نوروپلاستیسیته در بیماران سکته مورد تحقیق گستردهای قرار گرفته است: پس از یک سکته، قسمتهایی از مغز آسیب میبیند که بر توانایی آنها در انجام عملکردهای عادی تأثیر میگذارد. این به مناطق سالم مغز امکان یادگیری نحوه انجام آن عملکردها را میدهد، «پیدا کردن جایگزینی» برای مناطق آسیبدیده.
وقتی کسی دچار آسیب مغزی میشود، نورونها در مناطق مبتلا مغز میمیرند و مسیرهای عصبی غیر فعال میشوند. در روزها و هفتههای پس از آسیب، مغز به طور طبیعی شروع به تشکیل سیناپسهای جدید و جایگزینی سلولهای مرده مغز میکند. همچنین بازتوانی میتواند به تسریع بهبودی افراد کمک کند.
نوروپلاستیسیته و اعتیاد
مواد مخدر، الکل و قمار عادتزا هستند. وقتی فردی به رفتار اعتیادآور دست میزند، مغز او مسیری عصبی مرتبط با این عادت را تقویت میکند. راهی ساده برای درک نوروپلاستیسیته و اعتیاد این است که مغز به عنوان «تمرین» خودش برای بهتر شدن در آن عادت اعتیادآور تصور شود. برای تضعیف یک اعتیاد، فرد باید مغز خود را «بازآموزی» کند. در بازتوانی، پزشکان و درمانگران اغلب فرد در حال بهبودی را تشویق میکنند که رفتارهای اعتیادآور را با رفتارهای سالم جایگزین کنند. به دلیل نوروپلاستیسیته مغز، مسیرهای عصبی مرتبط با رفتار اعتیادآور غیر فعال میشوند و مسیرهای عصبی جدید در حمایت از عادات سالمتر توسعه مییابند.
نوروپلاستیسیته و افسردگی
محققان در مطالعه موارد نوروپلاستیسیته شباهت بین نوروپلاستیسیته و افسردگی را مشابه نوروپلاستیسیته و اعتیاد یافتهاند. افسردگی میتواند با تقویت مسیرهای ناسالم، به مغز آسیب برساند. محققان به این نوع تغییرات به عنوان «نوروپلاستیسیته منفی» اشاره میکنند. «نوروپلاستیسیته مثبت» رشد و تقویت اتصالات عصبی سالم (پتانسیل شفابخش نوروپلاستیسیته) را توصیف میکند. محققان در حال مطالعه راههای القای نوروپلاستیسیته مثبت و متوقف کردن نوروپلاستیسیته منفی برای درمان اختلالاتی مانند افسردگی، اضطراب، ADHD و اعتیاد هستند.
چگونه نوروپلاستیسیته را افزایش دهیم
تمرینات فیزیکی و ذهنی روزانه میتوانند به افزایش نوروپلاستیسیته کمک کنند. به طور کلی، فعالیتهایی که به مغز شما کمک میکنند به دو دسته تقسیم میشوند:
تجربیات جدید: نوآوری مسیرهای عصبی جدیدی ایجاد میکند.
تمرین فشرده: تکرار شدید یک مهارت یا فعالیت خاص، اتصالات عصبی را تقویت میکند.
تمرینات نوروپلاستیسیته
نمونههای زیر از آموزشهای شناختی ممکن است نوروپلاستیسیته را تحریک کند. در حالی که شواهدی از یک پژوهش درباره عملکرد شناختی در بزرگسالان مسنتر نشان میدهد که برخی از محصولات آموزشی تجاری در دسترس میتوانند به ترویج سالم شدن مغز در سن بالا کمک کنند، محققان هنوز در حال تحقیق در مورد ادعاهای علمی بسیاری از برنامههایی هستند که ادعا میکنند عملکرد شناختی را بهبود میبخشند.
تمرینات دست غیر غالب: استفاده از دست غیر غالب خود برای فعالیتهای روزمره مانند مسواک زدن یا استفاده از ماوس، مغز را وادار میکند به ایجاد اتصالات عصبی جدید.
یوگا: انجام یوگا با کاهش سطح تنش در آمیگدالا، مرکز ترس مغز، مرتبط بوده است.
خواندن: مفاهیم جدید و واژگان جدید، اتصال مغز را افزایش و تقویت میکنند.
خوابیدن: در حالی که به طور سنتی به عنوان «تمرین» در نظر گرفته نمیشود، خواب به یادگیری و نگهداری حافظه با انتقال اطلاعات در سراسر سلولها و رشد اتصالات بین نورونها کمک میکند.
روزهداری: روزهداری متناوب، رشد نورونها و پاسخهای تطبیقی در سیناپسها را تقویت میکند.
نواختن یک ساز موسیقی: یادگیری یک ساز جدید مغز شما را به ایجاد شبکههای عصبی جدید و میتواند افزایش اتصال بین مناطق مغز سوق دهد.
بازیهای تمرین مغز: تعدادی از بازیهای تمرین مغز یا «بازیهای نوروپلاستیسیته» در بازار وجود دارد که ممکن است به بهبود سرعت پردازش کمک کنند.
تمرینات نوروپلاستیسیته برای اضطراب
یوگا، مدیتیشن و ورزش معمولاً برای اضطراب و تواناییهایشان در کاهش سطح تنش مغز توصیه میشوند.
تمرینات ADHD نوروپلاستیسیته
تمرینات ADHD نوروپلاستیسیته میتواند به افرادی که ADHD و ADD را تجربه میکنند کمک کند تا علائم را کاهش دهند. بسیاری از تمرینات ADHD شامل بازیهای ویدئویی یا رایانهای هستند که برای «آموزش» مغز طراحی شدهاند. این برنامهها شامل نوروپلاستیسیته و EEG: شرکتکنندگان یک هدست EGG میپوشند که سطح توجه آنها را در زمان واقعی اندازهگیری میکند. آنها گیمپلی را فقط با استفاده از فعالیت مغزشان کنترل میکنند — وقتی حواسشان پرت میشود، گیمپلی کند یا متوقف میشود. مفهوم استفاده از دادههای EEG برای آموزش بهتر عملکرد مغز «بازخورد عصبی» نامیده میشود.
کتابهای پیشنهادی نوروپلاستیسیته
در اینجا چند کتاب و مقاله اساسی نوروپلاستیسیته برای مطالعه بیشتر آورده شده است:
مغزی که خودش را تغییر میدهد: داستانهای پیروزی شخصی از مرزهای علم مغز توسط نورمن دویج
راههای شفابخشی مغز: کشفها و بهبودیهای قابل توجه از جبهههای نوروپلاستیسیته توسط نورمن دویج
نوروپلاستیسیته خودکار، ریک هانسون
اصول بازتوانی بر اساس نوروپلاستیسیته، مایکل مرزنیش، مور نهوم و هیونک یو لی
حمله مغزی من: سفر شخصی یک دانشمند مغز توسط جیل بولت تیلور
ذهن و مغز: نوروپلاستیسیته و قدرت نیروی ذهنی توسط جفری ام شوارتز و شارون بیگلی
مغز مقاوم به استرس: تسلط بر پاسخهای احساسی خود به استرس با استفاده از ذهنآگاهی و نوروپلاستیسیته توسط ملانی گرینبرگ
آیا EMOTIV راهحلهای نوروپلاستیسیته ارائه میکند؟
EMOTIV بازخورد عصبی و راهحلهای BCI را برای نظارت بر تجلیات بالقوه نوروپلاستیسیته ارائه میدهد. EMOTIV دستگاههای EEG به نام Brainwear، نرمافزارهای نظارت بر مغز مانند Emotiv Pro و همچنین نرمافزار رابط مغز و کامپیوتر (BCI) به نام EmotivBCI را ارائه میدهد.
BCI ها تغییرات در فعالیت مغزی که توسط دستگاه EEG اندازهگیری میشوند را تشخیص میدهند. BCI ها اغلب برای بازتوانی پس از سکته مغزی یا آسیب مغزی استفاده میشوند — به عنوان مثال، محققان توانایی یک بیمار سکتهای را برای استفاده از سیگنالهای غیر متعارف از قشر مغز در یک طرف بدن برای کنترل یک دست در همان طرف بدن آزمایش کردهاند. برای آسیبهای سیستم عصبی و اختلالات مرتبط با نوروپلاستیسیته (مانند ADHD، جراحت مغز، سکته و اضطراب)، استفاده از فناوری BCI و EEG در بازتوانی مغز میتواند به بهبود توانایی فرد در گذر از تجربیات روزمره کمک کند.
تعریف نوروپلاستیسیته
نوروپلاستیسیته توانایی مغز برای تطبیق با تغییرات در محیط فرد با ایجاد اتصالات عصبی جدید در طول زمان است. نوروپلاستیسیته گاهی به عنوان «پلاستیسیته مغز» نیز شناخته میشود. جنبههایی از مغز ما «پلاستیک» هستند، به این معنی که آنها تطبیقپذیر هستند و میتوانند در پاسخ به تغییرات محیطی و/یا ساختاری تغییر کنند. نوروپلاستیسیته توضیح میدهد که چگونه مغز انسان قادر است تطبیق یابد، مهارتهای جدید یاد بگیرد، حافظهها و اطلاعات را ذخیره کند و حتی پس از جراحت مغزی بهبود یابد.
پرسشهای متداول درباره نوروپلاستیسیته
نوروپلاستیسیته چیست؟
نوروپلاستیسیته به تغییرات ساختاری و عملکردی در مغز که به عنوان نتیجه تجربیات جدید اتفاق میافتد اشاره دارد. به دلیل پلاستیسیته مغز که همچنین به عنوان نوروپلاستیسیته شناخته میشود، مغز میتواند بعد از جراحت مغزی «بازسازی» و «سازماندهی مجدد» کند چون اتصالات جدید شکل میگیرند و مسیرهای عصبی به مناطق آسیبدیده مغز پایان مییابند. نوروپلاستیسیته عمدتاً از طریق فرآیندهایی به نام تکثیر و تغییر مسیر اتفاق میافتد. تکثیر ایجاد اتصالات جدید بین نورونها یا سلولهای عصبی است. تغییر مسیر شامل ایجاد یک مسیر عصبی جایگزین با حذف نورونهای آسیبدیده و ایجاد یک مسیر جدید بین نورونهای فعال است.
چگونه نوروپلاستیسیته کار میکند؟
ما میدانیم که نورونها با استفاده از سیگنالهای الکتروشیمیایی با یکدیگر ارتباط برقرار میکنند. این سیگنالها از طریق ساختاری در نورون به نام سیناپس منتقل میشوند. تحریک مسیرهای عصبی از طریق عملکرد شناختی حافظهساز مکرر (مانند مطالعه یا تمرین) ارتباط سیناپسی بین نورونها را تقویت میکند. علاوه بر این، مغز توانایی ایجاد سیناپسهای جدید را دارد. در حالی که نوروپلاستیسیته میتواند به طور طبیعی با تجربههای مختلف ما رخ دهد، تغییرات در مغز نیز از طریق تمرینات و آموزشهای شناختی نوروپلاستیسیته فعال میشوند.
نوروپلاستیسیته و EEG
الکتروآنسفالوگرافی یا EEG فرآیند الکتروفیزیولوژیکی است که فعالیت الکتریکی مغز را ثبت میکند. اسکنهای EEG با قرار دادن الکترودهای EEG روی پوست سر یک فرد انجام میشوند که فعالیت مغز را برداشت و ثبت میکنند. سیگنالهای EEG جمعآوریشده تقویت، دیجیتالی شده و به یک رایانه، ابر یا دستگاههای موبایل ارسال میشوند برای ذخیرهسازی و پردازش دادهها.
نوروپلاستیسیته در گفتار TED
نمونههای نوروپلاستیسیته
چهار نوع اصلی از تطابقات نوروپلاستیسیته وجود دارد:
نوروجنسیس: نوروجنسیس ایجاد نورونهای جدید در بخشهای مرکزی مغز، هیپوکامپ و لامبوی بویایی است. نوروجنسیس با نرخهای بالا در مغز جوان رخ میدهد و میتواند تا حدود دهه دهم زندگی در مغز بالغ رخ دهد طبق تحقیقات جدیدی از دکتر ماریا لورنز-مارتین که در Nature Medicine منتشر شده است.
سیناپتوژنز: سیناپتوژنز ایجاد اتصالات عصبی جدید است. سیناپتوژنز زمانی رخ میدهد که مغز در معرض محیطها و تجربیات جدید در فعالیتهایی مانند سفر یا یادگیری یک ساز موسیقی جدید قرار میگیرد.
تقویت بلندمدت: تقویت بلندمدت تقویت سیناپسها از طریق فعالیتهای مکرر مانند مطالعه یا تمرین است. تقویت بلندمدت با یادگیری و حافظه مرتبط است.
افسردگی بلندمدت: افسردگی بلندمدت تضعیف سیناپسهایی است که استفاده نمیشوند. افسردگی بلندمدت با حافظه و یادگیری حرکتی مرتبط است. تحقیقات نوروپلاستیسیته نقش افسردگی بلندمدت در کاهش حافظه از اختلالات عصبی مانند بیماری آلزایمر و داروهایی که قشر پیشانی را تضعیف میکنند را مطالعه کرده است، مانند کوکائین.
نوروپلاستیسیته: «شفای» مغز
تحقیقات شواهدی ارائه کرده است که نشان میدهد نوروپلاستیسیته به مغز کمک میکند تا از جراحتهای آسیبزا بهبود یابد. بسته به میزان آسیب، نوروپلاستیسیته و بازتوانی شناختی میتوانند به بیماران کمک کنند تا مغزهای خود را برای بهبود سلامت شناختی و احساسی خود بازسازی کنند. نوروپلاستیسیته در بیماران سکته مورد تحقیق گستردهای قرار گرفته است: پس از یک سکته، قسمتهایی از مغز آسیب میبیند که بر توانایی آنها در انجام عملکردهای عادی تأثیر میگذارد. این به مناطق سالم مغز امکان یادگیری نحوه انجام آن عملکردها را میدهد، «پیدا کردن جایگزینی» برای مناطق آسیبدیده.
وقتی کسی دچار آسیب مغزی میشود، نورونها در مناطق مبتلا مغز میمیرند و مسیرهای عصبی غیر فعال میشوند. در روزها و هفتههای پس از آسیب، مغز به طور طبیعی شروع به تشکیل سیناپسهای جدید و جایگزینی سلولهای مرده مغز میکند. همچنین بازتوانی میتواند به تسریع بهبودی افراد کمک کند.
نوروپلاستیسیته و اعتیاد
مواد مخدر، الکل و قمار عادتزا هستند. وقتی فردی به رفتار اعتیادآور دست میزند، مغز او مسیری عصبی مرتبط با این عادت را تقویت میکند. راهی ساده برای درک نوروپلاستیسیته و اعتیاد این است که مغز به عنوان «تمرین» خودش برای بهتر شدن در آن عادت اعتیادآور تصور شود. برای تضعیف یک اعتیاد، فرد باید مغز خود را «بازآموزی» کند. در بازتوانی، پزشکان و درمانگران اغلب فرد در حال بهبودی را تشویق میکنند که رفتارهای اعتیادآور را با رفتارهای سالم جایگزین کنند. به دلیل نوروپلاستیسیته مغز، مسیرهای عصبی مرتبط با رفتار اعتیادآور غیر فعال میشوند و مسیرهای عصبی جدید در حمایت از عادات سالمتر توسعه مییابند.
نوروپلاستیسیته و افسردگی
محققان در مطالعه موارد نوروپلاستیسیته شباهت بین نوروپلاستیسیته و افسردگی را مشابه نوروپلاستیسیته و اعتیاد یافتهاند. افسردگی میتواند با تقویت مسیرهای ناسالم، به مغز آسیب برساند. محققان به این نوع تغییرات به عنوان «نوروپلاستیسیته منفی» اشاره میکنند. «نوروپلاستیسیته مثبت» رشد و تقویت اتصالات عصبی سالم (پتانسیل شفابخش نوروپلاستیسیته) را توصیف میکند. محققان در حال مطالعه راههای القای نوروپلاستیسیته مثبت و متوقف کردن نوروپلاستیسیته منفی برای درمان اختلالاتی مانند افسردگی، اضطراب، ADHD و اعتیاد هستند.
چگونه نوروپلاستیسیته را افزایش دهیم
تمرینات فیزیکی و ذهنی روزانه میتوانند به افزایش نوروپلاستیسیته کمک کنند. به طور کلی، فعالیتهایی که به مغز شما کمک میکنند به دو دسته تقسیم میشوند:
تجربیات جدید: نوآوری مسیرهای عصبی جدیدی ایجاد میکند.
تمرین فشرده: تکرار شدید یک مهارت یا فعالیت خاص، اتصالات عصبی را تقویت میکند.
تمرینات نوروپلاستیسیته
نمونههای زیر از آموزشهای شناختی ممکن است نوروپلاستیسیته را تحریک کند. در حالی که شواهدی از یک پژوهش درباره عملکرد شناختی در بزرگسالان مسنتر نشان میدهد که برخی از محصولات آموزشی تجاری در دسترس میتوانند به ترویج سالم شدن مغز در سن بالا کمک کنند، محققان هنوز در حال تحقیق در مورد ادعاهای علمی بسیاری از برنامههایی هستند که ادعا میکنند عملکرد شناختی را بهبود میبخشند.
تمرینات دست غیر غالب: استفاده از دست غیر غالب خود برای فعالیتهای روزمره مانند مسواک زدن یا استفاده از ماوس، مغز را وادار میکند به ایجاد اتصالات عصبی جدید.
یوگا: انجام یوگا با کاهش سطح تنش در آمیگدالا، مرکز ترس مغز، مرتبط بوده است.
خواندن: مفاهیم جدید و واژگان جدید، اتصال مغز را افزایش و تقویت میکنند.
خوابیدن: در حالی که به طور سنتی به عنوان «تمرین» در نظر گرفته نمیشود، خواب به یادگیری و نگهداری حافظه با انتقال اطلاعات در سراسر سلولها و رشد اتصالات بین نورونها کمک میکند.
روزهداری: روزهداری متناوب، رشد نورونها و پاسخهای تطبیقی در سیناپسها را تقویت میکند.
نواختن یک ساز موسیقی: یادگیری یک ساز جدید مغز شما را به ایجاد شبکههای عصبی جدید و میتواند افزایش اتصال بین مناطق مغز سوق دهد.
بازیهای تمرین مغز: تعدادی از بازیهای تمرین مغز یا «بازیهای نوروپلاستیسیته» در بازار وجود دارد که ممکن است به بهبود سرعت پردازش کمک کنند.
تمرینات نوروپلاستیسیته برای اضطراب
یوگا، مدیتیشن و ورزش معمولاً برای اضطراب و تواناییهایشان در کاهش سطح تنش مغز توصیه میشوند.
تمرینات ADHD نوروپلاستیسیته
تمرینات ADHD نوروپلاستیسیته میتواند به افرادی که ADHD و ADD را تجربه میکنند کمک کند تا علائم را کاهش دهند. بسیاری از تمرینات ADHD شامل بازیهای ویدئویی یا رایانهای هستند که برای «آموزش» مغز طراحی شدهاند. این برنامهها شامل نوروپلاستیسیته و EEG: شرکتکنندگان یک هدست EGG میپوشند که سطح توجه آنها را در زمان واقعی اندازهگیری میکند. آنها گیمپلی را فقط با استفاده از فعالیت مغزشان کنترل میکنند — وقتی حواسشان پرت میشود، گیمپلی کند یا متوقف میشود. مفهوم استفاده از دادههای EEG برای آموزش بهتر عملکرد مغز «بازخورد عصبی» نامیده میشود.
کتابهای پیشنهادی نوروپلاستیسیته
در اینجا چند کتاب و مقاله اساسی نوروپلاستیسیته برای مطالعه بیشتر آورده شده است:
مغزی که خودش را تغییر میدهد: داستانهای پیروزی شخصی از مرزهای علم مغز توسط نورمن دویج
راههای شفابخشی مغز: کشفها و بهبودیهای قابل توجه از جبهههای نوروپلاستیسیته توسط نورمن دویج
نوروپلاستیسیته خودکار، ریک هانسون
اصول بازتوانی بر اساس نوروپلاستیسیته، مایکل مرزنیش، مور نهوم و هیونک یو لی
حمله مغزی من: سفر شخصی یک دانشمند مغز توسط جیل بولت تیلور
ذهن و مغز: نوروپلاستیسیته و قدرت نیروی ذهنی توسط جفری ام شوارتز و شارون بیگلی
مغز مقاوم به استرس: تسلط بر پاسخهای احساسی خود به استرس با استفاده از ذهنآگاهی و نوروپلاستیسیته توسط ملانی گرینبرگ
آیا EMOTIV راهحلهای نوروپلاستیسیته ارائه میکند؟
EMOTIV بازخورد عصبی و راهحلهای BCI را برای نظارت بر تجلیات بالقوه نوروپلاستیسیته ارائه میدهد. EMOTIV دستگاههای EEG به نام Brainwear، نرمافزارهای نظارت بر مغز مانند Emotiv Pro و همچنین نرمافزار رابط مغز و کامپیوتر (BCI) به نام EmotivBCI را ارائه میدهد.
BCI ها تغییرات در فعالیت مغزی که توسط دستگاه EEG اندازهگیری میشوند را تشخیص میدهند. BCI ها اغلب برای بازتوانی پس از سکته مغزی یا آسیب مغزی استفاده میشوند — به عنوان مثال، محققان توانایی یک بیمار سکتهای را برای استفاده از سیگنالهای غیر متعارف از قشر مغز در یک طرف بدن برای کنترل یک دست در همان طرف بدن آزمایش کردهاند. برای آسیبهای سیستم عصبی و اختلالات مرتبط با نوروپلاستیسیته (مانند ADHD، جراحت مغز، سکته و اضطراب)، استفاده از فناوری BCI و EEG در بازتوانی مغز میتواند به بهبود توانایی فرد در گذر از تجربیات روزمره کمک کند.
