بسیاری از مردم با خواب خوب شبانه مشکل دارند و گاهی اوقات داروی تجویزی در نظر گرفته میشود. ترازودون، یک داروی ضد افسردگی، اغلب برای بیخوابی تجویز میشود، به ویژه در ایالات متحده. این دارو برای این منظور به صورت "غیر رسمی" تجویز میشود، به این معنی که برای حالتی که به طور اصلی تأیید نشده است، تجویز میشود.
این مقاله به بررسی ترازودون، چگونگی کمک آن به خواب و مسائلی که باید بدانید اگر به فکر استفاده از آن هستید، میپردازد.
ترازودون چیست؟
ترازودون دارویی است که در ابتدا توسط سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) به عنوان یک داروی ضد افسردگی ساخته و تایید شد. این دارو از سال 1981 در دسترس بوده است.
اگرچه اندیکاسیون اولیه آن برای درمان اختلال افسردگی اساسی در بزرگسالان است، اما اغلب برای بیخوابی تجویز میشود، مصرفی که بدون برچسب (off-label) تلقی میشود. این بدان معنی است که دارو برای شرایطی غیر از آنچه که به طور خاص توسط FDA برای آن تایید شده است استفاده میشود. این عمل در پزشکی بسیار رایج است و درصد قابل توجهی از داروها به این روش تجویز میشوند.
اگرچه این دارو به طور گسترده در ایالات متحده استفاده میشود، برخی از سازمانهای حرفهای، مانند آکادمی پزشکی خواب آمریکا، آن را به عنوان درمان خط اول برای بیخوابی توصیه نمیکنند.
این دارو با تاثیر بر مواد شیمیایی خاصی در مغز، به ویژه انتقال دهندههای عصبی مانند سروتونین کار میکند. تاثیر آن بر مسیرهای سروتونین، همراه با اثرات آن بر سایر گیرندههای مغز، به خواص آرامبخشی آن کمک میکند.
ترازودون چگونه برای بیخوابی اثر میکند
ترازودون بر سطح انتقال دهندههای عصبی که مواد شیمیایی مغز برای ارسال سیگنال هستند، تاثیر میگذارد. به طور خاص، بر سروتونین تاثیر میگذارد، یک ماده شیمیایی که با خلقوخو و خواب مرتبط است. در حالی که دوزهای بالاتر ترازودون برای درمان افسردگی با افزایش سروتونین استفاده میشود، اعتقاد بر این است که دوزهای پایینتر مورد استفاده برای بیخوابی به طور متفاوتی عمل میکنند.
فعالیت گیرنده سروتونین: ترازودون به عنوان یک آنتاگونیست گیرنده سروتونین 5-HT2A عمل میکند. با مسدود کردن این گیرندهها، ممکن است اثرات تحریکی سروتونین را کاهش داده و منجر به افزایش خوابآلودگی شود.
مسدود کردن هیستامین: ترازودون همچنین دارای خواص آنتیهیستامینی است. مسدود کردن گیرندههای هیستامین در مغز میتواند باعث تسکین و کاهش بیداری شود.
بلوک آلفا-1 آدرنرژیک: این دارو همچنین میتواند گیرندههای آلفا-1 آدرنرژیک را مسدود کند. این عمل ممکن است به اثرات آرامبخش آن کمک کند، اگرچه میتواند با عوارض جانبی مانند سرگیجه یا افت فشار خون نیز همراه باشد.
تصور میشود که ترکیب این اقدامات به توانایی ترازودون در القای خواب کمک میکند. در دوزهای پایینتر که معمولا برای بیخوابی استفاده میشود، اثرات آرامبخش نسبت به اثرات بهبود خلقوخو مرتبط با دوزهای ضد افسردگی بالاتر برجستهتر است.
این به افراد اجازه میدهد تا راحتتر بخوابند بدون اینکه لزوما اثرات کامل ضد افسردگی یا خوابآلودگی قابل توجه در طول روز را تجربه کنند، اگرچه خوابآلودگی همچنان ممکن است رخ دهد.
اثربخشی ترازودون برای بیخوابی
ترازودون اغلب برای بیخوابی تجویز میشود، اما اثربخشی آن موضوعی با یافتههای متناقض در تحقیقات علوم اعصاب است. برخی مطالعات نشان میدهند که این دارو میتواند به خواب کمک کند، در حالی که سازمانهای بزرگ خواب نگرانیهایی را در مورد شواهد حمایت کننده از مصرف آن مطرح کردهاند.
در اینجا نگاهی به آنچه تحقیقات نشان میدهد میاندازیم:
مطالعاتی که برخی از فواید را نشان میدهند: چند مطالعه به مزایای بالقوه اشاره کردهاند. به عنوان مثال، یک مطالعه کوچک در بیماران مبتلا به بیماری آلزایمر نشان داد که ترازودون با دوز 50 میلیگرم در مقایسه با دارونما، کل زمان خواب را افزایش داده و کارایی خواب را بهبود بخشیده است.
با این حال، این بیماران آموزش بهداشت خواب را نیز دریافت کردند که میتوانست بر نتایج تاثیر بگذارد. یک کارآزمایی کوچک دیگر نشان داد که ترازودون ممکن است کل زمان خواب را بیشتر از درمان شناختی رفتاری برای بیخوابی (CBT-I) در بیماران با مدت زمان خواب کوتاه افزایش دهد، اگرچه نمرات شدت بیخوابی را بهبود نبخشید.
نگرانیها و عدم وجود شواهد قوی: از سوی دیگر، سازمانهای بزرگی مانند آکادمی پزشکی خواب آمریکا (AASM) شواهد موجود را بررسی کرده و به این نتیجه رسیدهاند که حمایت قوی کافی برای توصیه ترازودون برای بیخوابی مزمن وجود ندارد. آنها به عدم وجود مطالعات اثربخشی قوی و برخی شواهد از آسیبهای احتمالی اشاره کردند.
به طور مشابه، یک مرور کوکران تنها بهبودهای متوسطی را در نتایج خواب در مقایسه با دارونما، با تفاوت اندک در کیفیت خواب و شواهد ناکافی برای توصیه آن نشان داد. این مرور همچنین به شواهد با کیفیت پایین اشاره کرد که عوارض جانبی بیشتری را با ترازودون نسبت به دارونما، مانند خوابآلودگی صبحگاهی و خشکی دهان، نشان میدهد.
نظرات کارشناسان: با انعکاس شواهد متناقض، پانلهای متخصص نیز دیدگاههای متفاوتی داشتهاند. در حالی که برخی از متخصصان مراقبتهای بهداشتی ممکن است از ترازودون استفاده کنند، نظر اکثریت در میان برخی از پانلهای متخصص این بوده است که به دلیل شواهد محدود از اثربخشی و عوارض جانبی بالقوه، این دارو درمان خط اول ترجیحی برای بیخوابی نیست.
به طور کلی، در حالی که ترازودون ممکن است برخی از فواید خواب را برای افراد خاصی ارائه دهد، اجماع علمی از سوی نهادهای بزرگ پزشکی خواب این است که شواهد مربوط به اثربخشی آن در درمان بیخوابی مزمن به اندازه کافی قوی نیست که توصیه عمومی را تضمین کند.
دوز و نحوه مصرف
دوز معمولی برای بیخوابی
دوزها میتوانند بر اساس نیازها و پاسخ فردی بیمار به طور قابل توجهی متفاوت باشند.
دوزهای پایینتر، اغلب در حدود 50 میلیگرم، مکررا به عنوان نقطه شروع برای بیخوابی استفاده میشود. برخی منابع پیشنهاد میکنند که این دوز میتواند به خواب رفتن، ماندن در خواب و افزایش مدت زمان خواب کمک کند.
دوزها ممکن است توسط یک ارائهدهنده مراقبتهای بهداشتی بر اساس نحوه پاسخ فرد به دارو تنظیم شوند.
دوزهای بالاتر معمولا برای درمان افسردگی رزرو میشوند و ممکن است منجر به افزایش عوارض جانبی از جمله خوابآلودگی در طول روز شوند.
چه زمانی ترازودون مصرف کنیم
معمولا گزارش شده است که ترازودون مدت کوتاهی قبل از خواب مصرف میشود. زمان دقیق آن میتواند به فرمولاسیون خاص و دستورالعملهای ارائهدهنده مراقبتهای بهداشتی بستگی داشته باشد. از آنجایی که میتواند باعث خوابآلودگی شود، مهم است که آن را فقط در زمان آماده شدن برای خواب مصرف کنید و از فعالیتهایی که نیاز به هوشیاری دارند تا زمانی که اثرات دارو از بین برود خودداری کنید.
به طور کلی استفاده از آن در کودکان و جوانان به دلیل افزایش خطر افکار و رفتارهای خودکشی توصیه نمیشود، نگرانی که توسط «هشدار جعبه سیاه» FDA برای داروهای ضد افسردگی برجسته شده است.
عوارض جانبی و خطرات احتمالی
در حالی که ترازودون میتواند برای خواب مفید باشد، مهم است که از عوارض جانبی و خطرات احتمالی آن آگاه باشید. مانند هر داروی دیگری، برای همه یکسان عمل نمیکند و برخی از افراد ممکن است عوارض ناخواستهای را تجربه کنند.
عوارض جانبی شایع
بسیاری از مردم ترازودون را به خوبی تحمل میکنند، اما برخی عوارض جانبی شایع ممکن است رخ دهد. این عوارض اغلب با سازگاری بدن شما با دارو کاهش مییابد. آنها میتوانند شامل موارد زیر باشند:
خوابآلودگی یا احساس خوابآلودگی در طول روز
سرگیجه
خشکی دهان
تاری دید
یبوست
تهوع
عوارض جانبی جدی و اقدامات احتیاطی
اگرچه کمتر شایع است، اما برخی عوارض جانبی جدی ممکن است رخ دهد. یکی از خطرات قابل توجه مرتبط با ترازودون پریاپیسم است که یک نعوظ طولانیمدت و اغلب دردناک است که به تحریک جنسی مربوط نمیشود. این یک اورژانس پزشکی است که برای جلوگیری از آسیب دائمی نیاز به توجه فوری دارد.
سایر عوارض جانبی جدی که باید از آنها آگاه بود عبارتند از:
سندرم سروتونین: این یک وضعیت بالقوه تهدید کننده زندگی است که میتواند زمانی رخ دهد که سطوح بالایی از سروتونین در بدن وجود داشته باشد. علائم میتواند شامل بیقراری، توهم، ضربان قلب سریع، تب و سفتی عضلات باشد. این عارضه زمانی که ترازودون با داروهای دیگری که بر سطح سروتونین تاثیر میگذارند، مانند برخی داروهای ضد افسردگی، مصرف شود بیشتر رخ میدهد.
افکار یا رفتار خودکشی: مانند برخی دیگر از داروهای ضد افسردگی، خطر افزایش افکار یا رفتارهای خودکشی، به ویژه در جوانان وجود دارد. نظارت دقیق توصیه میشود، به خصوص هنگام شروع دارو یا تغییر دوز.
تغییرات ریتم قلب: ترازودون گاهی اوقات میتواند بر فعالیت الکتریکی قلب تاثیر بگذارد و منجر به ضربان قلب نامنظم شود. این خطر در افراد مبتلا به بیماریهای قلبی از قبل موجود بیشتر است.
فشار خون پایین (Hypotension): برخی از افراد ممکن است افت فشار خون را تجربه کنند که منجر به سرگیجه یا غش میشود، به خصوص زمانی که سریع میایستند.
هر کسی که این عوارض جانبی جدی را تجربه میکند باید فورا به پزشک مراجعه کند. همچنین برای ارائهدهندگان مراقبتهای بهداشتی مهم است که بیماران را برای شرایطی که ممکن است خطر عوارض جانبی آنها را افزایش دهد، غربالگری کنند و قبل از تجویز ترازودون به آنها در مورد مسائل احتمالی مشاوره دهند.
ترازودون در مقایسه با سایر داروهای خواب
هنگام در نظر گرفتن ترازودون برای خواب، مفید است که ببینیم چگونه با گزینههای دیگر مقایسه میشود.
یک تفاوت قابل توجه، مقرونبهصرفه بودن بالقوه ترازودون است. از آنجایی که به عنوان یک داروی ژنریک در دسترس است، گاهی اوقات میتواند ارزانتر از داروهای خواب جدیدتر و با نام تجاری باشد.
علاوه بر این، ترازودون به طور کلی پتانسیل اعتیادآوری مشابه برخی دیگر از کلاسهای داروهای خواب مانند بنزودیازپینها را ندارد. برای افرادی که نگران وابستگی هستند، این میتواند یک عامل مهم باشد.
با این حال، ذکر این نکته ضروری است که شواهد حمایت کننده از اثربخشی ترازودون برای بیخوابی به اندازه برخی درمانهای دیگر قوی نیست. این با درمانهایی مانند CBT-I که دارای پایه شواهد قوی است، یا برخی داروهای بیخوابی تایید شده توسط FDA که تحت آزمایشهای بالینی گسترده به طور خاص برای اختلالات خواب قرار گرفتهاند، در تضاد است.
در اینجا یک مقایسه کلی آورده شده است:
ترازودون:
داروی ضد افسردگی با مصرف بدون برچسب برای بیخوابی.
به طور کلی اعتیادآور در نظر گرفته نمیشود.
ممکن است مقرونبهصرفهتر باشد.
شواهد برای اثربخشی در بیخوابی مخلوط است و به اندازه درمانهای دیگر قوی نیست.
پتانسیل عوارض جانبی، از جمله خوابآلودگی در طول روز.
داروهای بیخوابی تایید شده توسط FDA:
به طور خاص برای درمان بیخوابی ساخته و تایید شدهاند.
تحت آزمایشهای بالینی دقیق قرار گرفتهاند که اثربخشی و ایمنی را برای اختلالات خواب نشان میدهد.
ممکن است مکانیسمهای اثر و پروفایلهای عوارض جانبی متفاوتی داشته باشند.
میتوانند خطرات وابستگی یا علائم ترک را به همراه داشته باشند.
درمان شناختی رفتاری برای بیخوابی (CBT-I):
یک رویکرد غیر دارویی با تمرکز بر رفتارها و افکار مرتبط با خواب.
توسط بسیاری از متخصصان خواب به عنوان خط اول درمان در نظر گرفته میشود.
دارای پایه شواهد قوی برای اثربخشی طولانیمدت است.
شامل دارو نمیشود و حداقل عوارض جانبی را دارد.
در نهایت، انتخاب داروی خواب شامل سنجش فواید بالقوه در برابر خطرات و در نظر گرفتن شواهد موجود برای هر گزینه است. ترازودون ممکن است زمانی در نظر گرفته شود که سایر درمانها موفقیتآمیز نبودهاند یا زمانی که عوامل خاص بیمار، مانند هزینه یا نگرانی در مورد اعتیاد، برجسته باشد.
نتیجهگیری
بنابراین، کلام آخر در مورد ترازودون برای بیخوابی چیست؟ اگرچه این یک گزینه رایج است، به خصوص در ایالات متحده، و میتواند ارزان باشد و به عنوان یک داروی اعتیادآور تلقی نمیشود، اما جامعه پزشکی در این مورد اختلاف نظر دارد.
سازمانهای بزرگ خواب، مانند آکادمی پزشکی خواب آمریکا، آن را به عنوان انتخاب اول برای بیخوابی مزمن به دلیل عدم وجود شواهد قوی که نشان دهد به طور مداوم برای این استفاده خاص موثر و ایمن است، توصیه نمیکنند. پتانسیل عوارض جانبی، هرچند اغلب خفیف مانند خوابآلودگی، وجود دارد و خطرات جدیتر، اگرچه نادر، ممکن است.
بسیار مهم است که با پزشک خود در مورد مشکلات خواب خود صحبت کنید. آنها میتوانند به شما کمک کنند تا بهترین مسیر را برای سلامت مغز خود پیدا کنید، که ممکن است شامل تغییرات سبک زندگی، درمانهای رفتاری مانند CBT-I یا سایر داروهایی باشد که تحقیقات محکمتری در پشت خود برای درمان بیخوابی دارند. ترازودون ممکن است یک گزینه برای برخی افراد باشد، اما راه حلی برای همه نیست و باید با راهنماییهای حرفهای به دقت در نظر گرفته شود.
منابع
Pelayo, R., Bertisch, S. M., Morin, C. M., Winkelman, J. W., Zee, P. C., & Krystal, A. D. (2023). Should Trazodone Be First-Line Therapy for Insomnia? A Clinical Suitability Appraisal. Journal of clinical medicine, 12(8), 2933\. https://doi.org/10.3390/jcm12082933
La, A. L., Walsh, C. M., Neylan, T. C., Vossel, K. A., Yaffe, K., Krystal, A. D., Miller, B. L., & Karageorgiou, E. (2019). Long-Term Trazodone Use and Cognition: A Potential Therapeutic Role for Slow-Wave Sleep Enhancers. Journal of Alzheimer's disease : JAD, 67(3), 911–921. https://doi.org/10.3233/JAD-181145
Vgontzas, A. N., Puzino, K., Fernandez-Mendoza, J., Krishnamurthy, V. B., Basta, M., & Bixler, E. O. (2020). Effects of trazodone versus cognitive behavioral therapy in the insomnia with short sleep duration phenotype: a preliminary study. Journal of clinical sleep medicine : JCSM : official publication of the American Academy of Sleep Medicine, 16(12), 2009–2019. https://doi.org/10.5664/jcsm.8740
Melo, F. L., Mendoza, J. F. W., Latorraca, C. O. C., Pacheco, R. L., Martimbianco, A. L. C., Pachito, D. V., & Riera, R. (2018). What do Cochrane systematic reviews say about interventions for insomnia?. Sao Paulo medical journal \= Revista paulista de medicina, 136(6), 579–585. https://doi.org/10.1590/1516-3180.2018.0380311018
پرسشهای متداول
ترازودون دقیقا چیست؟
ترازودون نوعی دارو است که در ابتدا برای کمک به افسردگی ساخته شد. این دارو به گروهی از داروها به نام داروهای ضد افسردگی تعلق دارد. با این حال، مکررا برای کمک به افراد برای خواب بهتر، به ویژه در ایالات متحده، استفاده میشود.
ترازودون چگونه به خواب کمک میکند؟
ترازودون با تاثیر بر مواد شیمیایی خاصی در مغز شما مانند سروتونین کار میکند. این دارو میتواند با مسدود کردن سیگنالهای خاصی که شما را بیدار نگه میدارند، احساس خوابآلودگی در شما ایجاد کند. همچنین بر سایر مواد شیمیایی مغز که میتوانند بر خلقوخو و الگوهای خواب تاثیر بگذارند، اثر میگذارد.
آیا ترازودون یک درمان توصیه شده برای بیخوابی است؟
در حالی که بسیاری از پزشکان ترازودون را برای خواب تجویز میکنند، همیشه به عنوان یک انتخاب برتر در نظر گرفته نمیشود. برخی از سازمانهای بزرگ خواب پیشنهاد میکنند که این دارو نباید اولین دارویی باشد که برای مشکلات خواب طولانیمدت امتحان میشود، زیرا مدرک محکمی وجود ندارد که نشان دهد برای همه بهترین کارایی را دارد. درمانهای دیگر ممکن است در اولویت قرار گیرند.
دوزهای معمولی ترازودون برای بیخوابی چیست؟
هنگامی که برای خواب استفاده میشود، معمولا گزارش میشود که ترازودون در مقادیر کمتری نسبت به زمان استفاده از آن برای افسردگی تجویز میشود. دوزها اغلب در حدود 50 میلیگرم تا 100 میلیگرم قبل از خواب شروع میشوند. پزشک شما دوز مناسب را برای شما تعیین خواهد کرد.
عوارض جانبی شایع ترازودون چیست؟
برخی از افراد ممکن است در طول روز احساس خوابآلودگی کنند، خشکی دهان داشته باشند یا سردرد را تجربه کنند. اینها برخی از عوارض شایعتر هستند. مهم است که پزشک خود را از عوارض جانبی که متوجه میشوید مطلع کنید.
آیا خطرات جدی مرتبط با ترازودون وجود دارد؟
بله، اگرچه نادر است، عوارض جانبی جدی ممکن است رخ دهد. این عوارض شامل نعوظهای بسیار دردناک است که از بین نمیروند (پریاپیسم)، ضربان قلب نامنظم و در برخی موارد، افزایش خطر افکار خودکشی، به ویژه در افراد جوانتر. در صورت تجربه واکنشهای شدید، مراجعه فوری به پزشک حیاتی است.
آیا میتوانم مصرف ترازودون را به طور ناگهانی قطع کنم؟
به طور کلی توصیه نمیشود که مصرف ترازودون را به طور ناگهانی قطع کنید. بدن شما ممکن است به آن عادت کرده باشد و قطع ناگهانی آن میتواند منجر به علائم ترک شود. بهتر است در صورت نیاز به قطع مصرف، با پزشک خود در مورد کاهش تدریجی دوز صحبت کنید.
Emotiv یک شرکت پیشرو در فناوری عصبی است که با ابزارهای در دسترس EEG و دادههای مغزی به پیشبرد پژوهشهای علوم اعصاب کمک میکند.
سلب مسئولیت پزشکی: اطلاعات ارائه شده در این وبسایت صرفاً برای اهداف آموزشی و اطلاعرسانی است و به عنوان توصیه پزشکی یا بهداشتی در نظر گرفته نشده است. این محتوا ممکن است حاوی خطا باشد و نباید برای تصمیمگیریهای حیاتی در زمینه سلامت، پزشکی یا سبک زندگی به آن استناد کرد. همیشه برای هرگونه سؤال در رابطه با یک شرایط پزشکی یا درمان، از پزشک خود یا سایر ارائهدهندگان واجد شرایط مراقبتهای بهداشتی راهنمایی بخواهید.
کریستین بورگوس
