زمانی که اوتیسم و ADHD همپوشانی دارند

درک اوتیسم و ADHD به طور جداگانه

اختلال طیف اوتیسم (ASD) چیست؟

اختلال طیف اوتیسم یا ASD، یک وضعیت پیچیده رشد است که بر نحوه رفتار، تعامل با دیگران، برقراری ارتباط و یادگیری فرد تأثیر می‌گذارد. به آن «طیف» گفته می‌شود زیرا در نوع و شدت علائمی که افراد تجربه می‌کنند تنوع زیادی وجود دارد.

ASD به عنوان یک وضعیت عصب‌رشدی درک می‌شود، به این معنا که به نحوه رشد و عملکرد مغز مربوط می‌شود. در حالی که علت‌های دقیق هنوز در حال تحقیق است، اعتقاد بر این است که ژنتیک و عوامل محیطی نقش دارند.

افراد مبتلا به ASD معمولاً تفاوت‌هایی در ارتباط اجتماعی و تعامل دارند و ممکن است رفتارها یا علاقه‌های محدود یا تکراری نشان دهند. این‌ها می‌تواند به روش‌های مختلفی ظاهر شود، مانند دشواری در مکالمات دوطرفه، چالش در درک نشانه‌های غیرکلامی، یا نیاز شدید به ثبات و روتین.

اختلال نقص توجه/بیش‌فعالی (ADHD) چیست؟

اختلال نقص توجه/بیش‌فعالی یا ADHD، وضعیت دیگری از عصب‌رشدی است. این اختلال با الگوهای مداوم عدم توجه و/یا بیش‌فعالی-تکانشی بودن که می‌تواند در عملکرد یا رشد فرد دخالت کند، شناخته می‌شود.

عدم توجه ممکن است به شکل دشواری در حفظ تمرکز، آسانی در پرت شدن حواس، یا تقلا با سازمان‌دهی به نظر برسد. بیش‌فعالی و تکانشی بودن می‌تواند شامل حرکات زیاد، بی‌قراری، دشواری در نشستن، قطع کردن صحبت دیگران یا اقدام بدون فکر باشد.

مانند ASD، اعتقاد بر این است که ADHD نیز شامل تفاوت‌هایی در ساختار و عملکرد مغز است، به ویژه در زمینه‌های مربوط به عملکردهای اجرایی. نمایش ADHD می‌تواند به طور قابل توجهی از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد، به طوری که برخی افراد علائم عمدتاً عدم توجه، برخی دیگر علائم عمدتاً بیش‌فعالی-تکانشی و برخی ترکیبی از هر دو را نشان می‌دهند.

تقاطع: ویژگی‌ها و علائم مشترک

روشن شده است که اوتیسم و ADHD همیشه شرایط جداگانه نیستند. بسیاری افراد درمی‌یابند که ویژگی‌هایی از هر دو تجربه می‌کنند. این تقاطع صرفاً تجربی نیست؛ تحقیقات به عوامل ژنتیکی و عصب‌شناختی مشترک اشاره دارند.

در واقع، تا زمانی که DSM-5 در سال ۲۰۱۳ به‌روزرسانی شد، تشخیص یک وضعیت معمولاً به این معنی بود که شما نمی‌توانید دیگری را داشته باشید. اکنون ما می‌فهمیم که تشخیص‌های دوگانه ممکن است و برای بسیاری واقعیت است.

چالش‌های ارتباط اجتماعی

هم اوتیسم و هم ADHD می‌توانند بر نحوه تعامل اجتماعی افراد تأثیر بگذارند. برای افراد اوتیستیک، ممکن است شامل دشواری در درک نشانه‌های اجتماعی، برقراری تماس چشمی یا تفسیر ارتباط غیرکلامی باشد. افراد با ADHD ممکن است با قطع کردن دیگران، دشواری در صبر کردن نوبت خود در مکالمات یا ظاهر شدن به توجه نکردن به دلیل مسائل تمرکز مبارزه کنند.

وقتی این ویژگی‌ها ترکیب می‌شوند، تعاملات اجتماعی ممکن است پیچیده‌تر شود و گاهی منجر به سوء تفاهم یا احساس انزوا شود.

حساسیت‌های حسی

تفاوت‌های پردازش حسی در هم اوتیسم و هم ADHD رایج است. افراد اوتیستیک ممکن است حساسیت بیشتری نسبت به صداها، نورها، بافت‌ها یا بوها داشته باشند و به دلیل همان حس غلبه کنند. آن‌ها ممکن است به دنبال ورودی حسی خاصی هم باشند.

به طور مشابه، کسانی که ADHD دارند ممکن است نسبت به محرک‌های حسی حساس باشند و گاهی به دنبال تجربه‌های حسی شدید برای کمک به تمرکز یا تنظیم باشند. این موضوع می‌تواند به شکل پرت‌شدن حواس آسان با صدای پس‌زمینه یا جستجوی حرکت ظاهر شود.

دشواری‌های عملکرد اجرایی

عملکردهای اجرایی مهارت‌های ذهنی‌ای هستند که به ما در برنامه‌ریزی، سازمان‌دهی، مدیریت زمان و تنظیم احساسات کمک می‌کنند. هم اوتیسم و هم ADHD به طور قابل توجهی این مهارت‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهند.

افراد ممکن است با شروع وظایف (آغاز)، متمرکز ماندن، به خاطر سپردن دستورالعمل‌ها، مدیریت احساسات خود و انتقال بین فعالیت‌ها مبارزه کنند. این می‌تواند زندگی روزانه، مدرسه و کار را چالش‌برانگیز کند.

رفتارهای تکراری و تمرکز شدید

رفتارهای تکراری که اغلب در اوتیسم دیده می‌شود، می‌توانند شامل چیزهایی مانند دست‌زدن یا نیاز قوی به روتین باشند. در ADHD، این می‌تواند به شکل بی‌قراری یا بازی با خود ظاهر شود.

منطقه قابل توجه تقاطع تمرکز شدید است. در حالی که افراد اوتیستیک ممکن است به شدت بر روی علاقه‌های خاصی تمرکز کنند، افراد با ADHD نیز می‌توانند عمیقاً در فعالیت‌هایی که جذاب می‌یابند فرو بروند، گاهی به استثنای همه چیزهای دیگر، از جمله نیازهای سلامت مغزی اولیه مانند خوردن یا خوابیدن. این تمرکز شدید بسته به زمینه می‌تواند هم یک قوت و هم یک چالش باشد.

تفاوت‌های کلیدی بین اوتیسم و ADHD

در حالی که ASD و ADHD برخی ویژگی‌های مشترک را به اشتراک می‌گذارند، ویژگی‌های اصلی آن‌ها و نحوه ظهور آن‌ها می‌تواند به طور قابل توجهی متفاوت باشد.

یکی از مناطق اصلی تفاوت در ماهیت چالش‌های تعامل اجتماعی نهفته است. در ASD، دشواری‌های اجتماعی اغلب ناشی از تفاوت بنیادین در تبادل اجتماعی-احساسی هستند، مانند چالش‌ها در درک یا پاسخ به نشانه‌های اجتماعی، به اشتراک‌گذاری علایق یا شروع تعاملات اجتماعی.

افراد با ADHD، از سوی دیگر، ممکن است بیشتر به دلیل تکانشی بودن، عدم توجه یا بیش‌فعالی در تعامل اجتماعی مبارزه کنند که می‌تواند منجر به قطع صحبت دیگران، دشواری در انتظار نوبت یا ظاهر شدن به عدم گوش دادن شود. این چالش‌های اجتماعی در ADHD اغلب ثانویه به علائم اصلی این اختلال هستند و نه نقص اولیه در درک اجتماعی.

نقطه دیگر تفاوت در نمایش رفتارهای تکراری و علاقه‌های متمرکز نهفته است. در حالی که هر دو شرایط می‌توانند تمرکز شدید نیرو بر روی دارند، نوع تمرکز و حضور رفتارهای محدود و تکراری (RRBs) بیشتر ویژگی ASD هستند.

این RRBs در ASD می‌توانند شامل علاقه‌های فوق‌العاده خاص، اصرار بر همانندی یا حرکات موتوری تکراری باشند. در ADHD، تمرکز شدید، که اغلب به عنوان تمرکز بی‌نهایت شناخته می‌شود، معمولاً به فعالیت‌هایی که به شدت تحریک‌کننده یا جذاب هستند اختصاص داده می‌شود و معمولاً با همان دامنه RRBهای دیده در ASD همراه نیست.

معیارهای تشخیصی همچنین تفاوت‌ها را برجسته می‌کنند:

• تشخیص ASD: به شدت بر نقص‌های مداوم در ارتباط اجتماعی و تعامل اجتماعی در چندین زمینه، همراه با الگوهای رفتار، علاقه یا فعالیت‌های محدود و تکراری تکیه دارد.

• تشخیص ADHD: تمرکز بر الگوهای مداوم عدم توجه و/یا بیش‌فعالی-تکانشی بودن که در عملکرد یا رشد اختلال ایجاد می‌کند.

علاوه بر این، در حالی که حساسیت‌های حسی در هر دو شرایط رایج است، الگوهای خاص ممکن است متفاوت باشد. فرد مبتلا به ASD ممکن است بیش‌بار یا نقص پاسخ‌دهی حسی را در راه‌های عمیق‌تر یا گسترده‌تری تجربه کند که به عملکرد روزانه آن‌ها در زمینه‌های حس‌های مختلف تأثیر می‌گذارد. افراد با ADHD ممکن است همچنین حساسیت‌های حسی داشته باشند، اما این‌ها ممکن است گاهی به مشکلات تمرکزی یا بی‌قراری آن‌ها مرتبط باشد، مانند آنکه به‌آسانی با صدای پس‌زمینه پرت شوند.

توجه به این نکته مهم است که تشخیص رسمی علوم اعصاب نیازمند یک ارزیابی جامع توسط متخصصان واجد شرایط است. این ارزیابی معمولاً شامل جمع‌آوری تاریخچه رشدی دقیق، مشاهده مستقیم و مقیاس‌های رتبه‌بندی استاندارد شده تکمیل شده توسط والدین، معلمان و در صورت امکان، فرد است. فرایند تشخیص به تعیین تمایز بین دو شرایط و شناسایی هرگونه تشخیص هم‌زمان دیگر می‌پردازد.

تشخیص و ارزیابی شرایط همپوشان

فهمیدن اینکه کسی هم اوتیسم و هم ADHD دارد می‌تواند کمی پیچیده باشد. برای مدت طولانی، پزشکان فکر می‌کردند که شما تنها می‌توانید یکی از دیگری داشته باشید. اما حالا می‌دانیم که این درست نیست و راهنمای تشخیص رسمی، DSM-5، در سال ۲۰۱۳ تغییر کرد تا اجازه دهد هر دو تشخیص ممکن باشد. این به معنای این است که متخصصان باید با دقت بیشتری بررسی کنند.

به دست آوردن تصویری دقیق معمولاً شامل چندین مرحله است:

• جمع‌آوری اطلاعات: این با صحبت با فردی که ارزیابی می‌شود و اغلب اعضای خانوادگی یا نزدیک‌ترین افراد مورد اعتماد آن‌ها آغاز می‌شود. آن‌ها درباره یک مجموعه وسیع از رفتارها و تجربیات از کودکی تا اکنون پرسش می‌کنند. این به ساختن یک تاریخچه کمک می‌کند.

• استفاده از ابزارهای استاندارد شده: متخصصان از پرسشنامه‌ها و مقیاس‌های رتبه‌بندی خاصی استفاده می‌کنند که برای شناسایی ویژگی‌های هر دو اوتیسم و ADHD طراحی شده‌اند. این ابزارها به کمیت‌بندی علائم کمک می‌کنند و آن‌ها را با معیارهای موجود مقایسه می‌کنند. برخی ابزارهای معمول شامل برنامه مشاهده تشخیصی اوتیسم (ADOS) برای اوتیسم و مقیاس‌های رتبه‌بندی کانرز برای ADHD هستند.

• مشاهده رفتار: مشاهده مستقیم فرد در مکان‌های مختلف می‌تواند بینش‌های ارزشمندی فراهم کند. این ممکن است در طول ارزیابی انجام شود یا از گزارش‌های مدرسه یا کار به دست آید.

• مرور تاریخچه: بررسی تاریخچه رشد، سابقه مدرسه و هرگونه ارزیابی‌های قبلی مهم است. این به دنبال ردیابی این است که چگونه علائم در طول زمان ظاهر شده‌اند.

توجه به این نکته مهم است که همپوشانی بین اوتیسم و ADHD یک زمینه پیچیده است و تحقیقات در حال انجام است. به همین دلیل، مطالعات مختلف درصد‌های مختلفی از هم‌زمانی را گزارش می‌دهند.

به عنوان مثال، برخی تحقیقات پیشنهاد می‌کنند که درصد قابل توجهی از کودکان اوتیستیک همچنین معیارهای ADHD را دارند در حالی که یک بخش قابل توجهی از کودکان با ADHD ویژگی‌های اوتیستیک نشان می‌دهند. مطالعات ژنتیکی نیز به نفوذهای مشترک بین دو شرایط اشاره می‌کنند.

استراتژی‌ها برای حمایت و مدیریت اوتیسم و ADHD

هنگام حمایت از بیماران با اوتیسم و ADHD هم‌زمان، یک روش شخصی‌سازی شده و جامع کلیدی است. تمرکز باید بر درک و کار با پروفایل نورودایورجنتی منحصر به فرد فرد باشد، به جای تلاش برای تطبیق آن‌ها با انتظارات نوروتیپیکال. این به معنای شناخت و احترام به هویت آن‌ها در طول این فرآیند است.

چندین استراتژی می‌تواند مفید باشد:

• تنظیمات محیطی: تنظیم محیط برای تأمین نیازهای حسی مهم است. این ممکن است شامل ارائه دسترسی به فضاهای ساکت، اجازه استفاده از هدفون حذف صدا یا تنظیم روشنایی برای کاهش تحریک باشد. ایجاد روال‌ها و ساختارهای قابل پیش‌بینی نیز می‌تواند به مدیریت چالش‌های عملکرد اجرایی کمک کند.

• حمایت از عملکرد اجرایی: برای دشواری‌ها در سازمان‌دهی، برنامه‌ریزی و مدیریت زمان، ابزارها و تکنیک‌های خاصی می‌توانند به کار گرفته شوند. این می‌تواند شامل برنامه‌های برنامه‌ریزی بصری، استراتژی‌های تقسیم وظایف و کمک‌های خارجی برای حافظه و سازمان‌دهی باشد.

• مداخلات درمانی و پزشکی: برای علائم ADHD، دارو می‌تواند برای برخی از بیماران یک ابزار مفید باشد، به طور بالقوه بهبود تمرکز و کاهش پذیرش حواس‌پرتی. مهم است که همه گزینه‌های موجود را با یک فراهم‌گننده خدمات بهداشتی و درمانی بررسی کنید، زیرا افراد اوتیستیک ممکن است حساسیت‌های متفاوتی به دارو داشته باشند. درمان‌های گفتار و مربی‌گری همچنین می‌تواند استراتژی‌هایی برای مدیریت کارهای روزانه و بهبود تنظیم احساسی ارائه دهد.

• بهره‌برداری از قوت‌ها: شناسایی و استفاده از قوت‌ها و علاقه‌های فرد بسیار مهم است. بسیاری از افراد اوتیستیک و ADHD افراد دارای خلاقیت بالا، تمرکز شدید بر علاقه‌های خاص و توانایی‌های حل مسئله منحصر به فرد هستند. گنجاندن این قوت‌ها در زندگی روزانه و یادگیری می‌تواند بسیار انگیزه‌بخش و مؤثر باشد.

• جامعه و اتصال: اتصال به دیگرانی که تجربیات مشابهی دارند می‌تواند حمایت قابل توجهی فراهم کند. جوامع آنلاین، گروه‌های حمایتی و پلتفرم‌های رسانه‌های اجتماعی می‌توانند فضایی برای یادگیری مشترک و درک متقابل ارائه دهند.

زندگی خوب با اوتیسم و ADHD هم‌زمان

زندگی با هر دو اوتیسم و ADHD، که گاهی به عنوان AuDHD شناخته می‌شود، مجموعه منحصر به فردی از تجربیات را ارائه می‌دهد. این یک وضعیت است که در آن ویژگی‌هایی از هر دو شرایط می‌توانند متقابل عمل کنند، گاهی به روش‌هایی که متناقض به نظر می‌رسند.

برای مثال، یک فرد ممکن است به شدت خواستار ساختار و روتین باشد، که یک ویژگی رایج اوتیستیک است، اما در عین حال تمایل ADHD برای تازگی و تحریک را تجربه کند که به تنش داخلی منجر می‌شود. این می‌تواند به شکل مبارزه بین تمایل به برنامه‌ریزی دقیق یک فعالیت و سپس از دست دادن علاقه به سرعت، یا غرق شدن در یک علاقه خاص که نیازهای پایه‌ای مانند خوردن یا خوابیدن را فراموش کند، ظاهر شود.

مدیریت مؤثر اغلب شامل یک روش چندجانبه متناسب با نیازهای خاص فرد است. این به معنای شناخت این است که استراتژی‌هایی که برای یک فرد کار می‌کند ممکن است برای دیگری کار نکند، حتی اگر آن‌ها تشخیص‌های مشابهی داشته باشند.

حرکت به جلو با درک

بنابراین، ما درباره اینکه چگونه اوتیسم و ADHD اغلب با هم ظاهر می‌شوند صحبت کردیم. وقتی به تحقیقات نگاه می‌کنید، جای تعجبی نیست؛ همپوشانی زیادی در ژنتیک و چگونگی عملکرد مغز برای هر دو وجود دارد. این بدین معناست که برای بسیاری از افراد، این مسائل جداگانه نیستند بلکه دو بخش از هویت آن‌ها هستند.

درک این ارتباط، که گاهی AuDHD نامیده می‌شود، بسیار مهم است. این به ما کمک می‌کند تا بفهمیم چرا برخی افراد ممکن است احساس کشمکش در جهت‌های مختلف داشته باشند یا چیزها را به طور شدیدتری تجربه کنند.

با بیشتر یادگرفتن، هدف این است که به حمایت از هر کس بهتر بپردازیم و مطمئن شویم که کمک مناسبی دریافت می‌کنند و حس می‌کنند که به درستی درک شده‌اند. این یک تصویر پیچیده است، اما با ادامه گفت‌وگو و نگریستن به علم، می‌توانیم به آن هدف نزدیک‌تر شویم.

منابع

1. سروین، م. (۲۰۲۳). نشانه‌های رشدی ADHD و اوتیسم: یک بررسی پیشرفته در ۳۶۲۳ کودک. روان‌پزشکی کودک و نوجوان اروپا, ۳۲(۱۰), ۱۹۶۹-۱۹۷۸. https://doi.org/10.1007/s00787-022-02024-4

2. رونگ، ی.، یانگ، س. ج.، جین، و. و وانگ، ی. (۲۰۲۱). شیوع اختلال نقص توجه/بیش‌فعالی در افراد با اختلال طیف اوتیسم: یک فراتحلیل. تحقیقات در اختلالات طیف اوتیسم, ۸۳, ۱۰۱۷۵۹. https://doi.org/10.1016/j.rasd.2021.101759

سوالات متداول

AuDHD چیست؟

AuDHD اصطلاحی است که بسیاری افراد برای اشاره به حالتی که هم اوتیسم و هم ADHD دارند استفاده می‌کنند. این یک روش برای توصیف تجربه داشتن ویژگی‌هایی از هر دو شرایط است. این اصطلاح پزشکی رسمی نیست، اما توسط جوامع اوتیسم و ADHD به‌کار می‌رود.

چرا اوتیسم و ADHD اغلب با هم اتفاق می‌افتند؟

دانشمندان معتقدند که اوتیسم و ADHD ممکن است برخی علل مشترک، به ویژه در ژن‌های ما داشته باشند. به آن مثل داشتن برخی از بلوک‌های سازنده مشترک در DNA نگاه کنید که می‌تواند به یکی از این دو وضعیت یا هر دو منجر شود. همچنین، بخش‌های مغز که کنترل چیزهایی مانند توجه و مهارت‌های اجتماعی را به ‌عهده دارند ممکن است در افرادی که هم اوتیسم و هم ADHD دارند به طور مشابه عمل کنند.

آیا کسی می‌تواند هم اوتیسم و هم ADHD تشخیص داده شود؟

بله، برای مدت طولانی، پزشکان فکر می‌کردند که شما تنها می‌توانید یکی از دیگری داشته باشید. اما از سال ۲۰۱۳، راهنمایی‌های پزشکی اجازه می‌دهند که افراد با هم اوتیسم و هم ADHD تشخیص داده شوند. این به معنای این است که متخصصان اکنون می‌توانند افراد را که نشانه‌هایی از هر دو نشان می‌دهند، شناسایی و حمایت کنند.

چقدر معمول است که اوتیسم و ADHD با هم همپوشانی داشته باشند؟

این پدیده بسیار رایج است. مطالعات نشان می‌دهند که تعداد قابل توجهی از افرادی که با اوتیسم تشخیص داده شده‌اند، همچنین معیارهای ADHD را برآورده می‌کنند. به طور مشابه، بسیاری از افراد با ADHD ویژگی‌های مشترک با اوتیسم نشان می‌دهند. دقیقاً اعداد ممکن است بسته به مطالعه متفاوت باشند، اما کاملاً واضح است که این شرایط اغلب به صورت هم‌زمان اتفاق می‌افتند.

برخی از ویژگی‌های مشترک بین اوتیسم و ADHD چیست؟

افراد با هم اوتیسم و هم ADHD ممکن است با چالش‌های ارتباط اجتماعی مواجه شوند، حساسیت به صداها یا نورها (مسائل حسی) داشته باشند، با سازمان‌دهی کارها و مدیریت زمان (دشواری‌های عملکرد اجرایی) مبارزه کنند و گاهی به شدت بر روی علایق خاصی متمرکز شوند (تمرکز شدید).

چگونه می‌توان تشخیص داد که کسی هم اوتیسم و هم ADHD دارد؟

می‌تواند مشکل‌ساز باشد، زیرا برخی ویژگی‌ها هم‌پوشانی دارند. برای مثال، کسی که ADHD دارد ممکن است به دنبال تجربه‌های جدید باشد، در حالی که فرد مبتلا به اوتیسم ممکن است ترجیح به روتین‌ها داشته باشد. اما فردی با AuDHD ممکن است هم در دو جهت کشیده شود، هم تازگی بخواهد و هم به ساختار نیاز داشته باشد، یا در تعاملات اجتماعی هم جالب و هم غافلگیرکننده ظاهر شود.

اگر کسی مشکوک باشد که هم اوتیسم و هم ADHD دارد، چه باید کرد؟

اگر شما فکر می‌کنید که ممکن است هم اوتیسم و هم ADHD داشته باشید، بهترین گام بعدی این است که با یک پزشک یا یک متخصص روان‌شناسی صحبت کنید. آن‌ها می‌توانند آزمایش‌ها و ارزیابی‌های خاصی انجام دهند تا بفهمند که آیا شما یکی یا هر دو شرایط را دارید. داشتن یک تشخیص صحیح برای بهبود خودشناسی و یافتن حمایت مناسب اهمیت دارد.

چگونه والدین یا معلمان می‌توانند از کودکی با هر دو اوتیسم و ADHD حمایت کنند؟

حمایت از کودکی با هر دو شرایط شامل درک نیازهای منحصر به فرد آن‌ها است. این ممکن است به معنای ایجاد روتین‌های پیش‌بینی‌پذیر و در عین حال اجازه دادن به انعطاف‌پذیری، کمک به آن‌ها در مدیریت ورودی حسی، ارائه دستورالعمل‌های واضح و یافتن راه‌هایی برای هدایت تمرکز شدید آن‌ها به فعالیت‌های مثبت باشد. کار نزدیک با مدرسه کودک و ارائه‌دهندگان خدمات بهداشتی نیز کلیدی است.