سرطان مغز

سرطان چیست؟

سرطان گروهی پیچیده از بیماری‌هاست که با رشد کنترل‌نشدهٔ سلول‌های غیرطبیعی مشخص می‌شود. این سلول‌ها دچار تغییراتی، اغلب در DNA خود، شده‌اند که باعث می‌شود بدون توجه به فرایندهای طبیعی بدن تقسیم و تکثیر شوند. برخلاف سلول‌های سالم که چرخهٔ زندگی مشخصی دارند و وقتی آسیب می‌بینند یا پیر می‌شوند از بین می‌روند، سلول‌های سرطانی می‌توانند باقی بمانند و تکثیر شوند و توده‌هایی به نام تومور تشکیل دهند.

این سلول‌های غیرطبیعی می‌توانند به بافت‌های اطراف نفوذ کنند و در برخی موارد از طریق جریان خون یا دستگاه لنفاوی به بخش‌های دیگر بدن گسترش یابند؛ فرایندی که متاستاز نام دارد.

این توانایی برای گسترش یافتن ویژگی کلیدی‌ای است که تومورهای بدخیم (سرطانی) را از تومورهای خوش‌خیم (غیرسرطانی) متمایز می‌کند. نوع خاص سرطان بر اساس منشأ سلول‌های غیرطبیعی و محل قرارگیری آن‌ها در بدن تعیین می‌شود.

سرطان مغز چیست؟

سرطان مغز به رشد غیرطبیعی سلول‌ها درون مغز اشاره دارد. این رشدها، که با نام تومور شناخته می‌شوند، می‌توانند یا مستقیماً در بافت مغز آغاز شوند یا از سرطانِ بخش دیگری از بدن به مغز گسترش یابند.

تومورهای اولیه در برابر تومورهای ثانویهٔ مغز

تومورهای مغزی بر اساس منشأ خود به‌طور کلی طبقه‌بندی می‌شوند. تومورهای اولیهٔ مغز از خودِ سلول‌های مغزی آغاز می‌شوند.

در مقابل، تومورهای ثانویه، یا متاستاتیک، در بخش دیگری از بدن آغاز می‌شوند و سپس به مغز می‌رسند. سرطان‌هایی که معمولاً به مغز گسترش می‌یابند شامل مواردی هستند که منشأ آن‌ها در ریه‌ها، پستان، رودهٔ بزرگ، کلیه‌ها یا پوست است.

انواع شایع تومورهای مغز

بیش از ۱۲۰ نوع تومور مغزی شناسایی شده‌اند که هرکدام بر اساس سلول‌هایی که از آن‌ها به‌وجود می‌آیند یا محل قرارگیری‌شان نام‌گذاری می‌شوند. آن‌ها اغلب بر اساس نوع سلول درگیر دسته‌بندی می‌شوند:

• گلیوماها: این تومورها از سلول‌های گلیال، یعنی سلول‌های حمایتی مغز، شکل می‌گیرند. این یک دستهٔ گسترده است که آستروسیتوماها را نیز شامل می‌شود؛ تومورهایی که می‌توانند از نوع کم‌سرعت تا شکل‌های بسیار تهاجمی مانند گلیوبلاستوما متغیر باشند.

• مننژیوماها: این تومورها در مننژها، یعنی لایه‌های محافظی که مغز و نخاع را احاطه می‌کنند، شکل می‌گیرند. مننژیوماها شایع‌ترین نوع تومور اولیهٔ مغز هستند و معمولاً خوش‌خیم‌اند.

• مدولوبلاستوماها: این‌ها تومورهای با رشد سریع هستند که معمولاً در مخچه، یعنی بخش پایین و عقبِ مغز، آغاز می‌شوند. آن‌ها در کودکان شایع‌ترند.

• تومورهای هیپوفیز: این تومورها که از غدهٔ هیپوفیز منشأ می‌گیرند، می‌توانند بر تولید هورمون و بینایی تأثیر بگذارند.

تومورهای خوش‌خیم در برابر بدخیم

تومورهای مغزی همچنین بر اساس این‌که خوش‌خیم (غیرسرطانی) یا بدخیم (سرطانی) هستند متمایز می‌شوند.

• تومورهای خوش‌خیم: این تومورها سرطانی نیستند. آن‌ها تمایل دارند آهسته رشد کنند و به بخش‌های دیگر مغز گسترش نمی‌یابند. با این حال، حتی تومورهای خوش‌خیم هم می‌توانند در صورت فشار آوردن به ساختارهای حیاتی مغز به دلیل اندازه یا محل قرارگیری‌شان، مشکلات جدی سلامت روان ایجاد کنند.

• تومورهای بدخیم: این‌ها تومورهای سرطانی هستند. آن‌ها می‌توانند سریع‌تر رشد کنند و توانایی نفوذ به بافت مغزِ اطراف را دارند. برخی تومورهای بدخیم همچنین می‌توانند به نواحی دیگر درون دستگاه عصبی مرکزی گسترش یابند.

برای تومورها همچنین یک درجه تعیین می‌شود، معمولاً از ۱ تا ۴، که نشان می‌دهد سلول‌ها زیر میکروسکوپ چقدر غیرطبیعی به نظر می‌رسند و احتمال رشد و گسترش آن‌ها چقدر سریع است. تومورهای درجهٔ ۱ کم‌تهاجمی‌ترین هستند، در حالی که تومورهای درجهٔ ۴، مانند گلیوبلاستوما، تهاجمی‌ترین‌اند.

علائم سرطان مغز

نشانه‌ها و علائم سرطان مغز می‌توانند بسیار متفاوت باشند. این تنوع تا حد زیادی به اندازهٔ تومور، محل دقیق آن در مغز و سرعت رشد آن مربوط است.

بخش‌های مختلف مغز مسئول عملکردهای متفاوتی هستند، بنابراین توموری که روی یک ناحیه فشار می‌آورد یا به آن آسیب می‌زند می‌تواند به علائم مشخصی منجر شود. مهم است بدانیم که برخی تومورهای مغزی، به‌ویژه آن‌هایی که آهسته‌تر رشد می‌کنند، ممکن است تا زمانی که بسیار بزرگ نشوند، علائم قابل‌توجهی ایجاد نکنند.

علائم عصبی

علائم عصبی اغلب نخستین نشانه‌هایی هستند که نشان می‌دهند مشکلی وجود دارد. این علائم می‌توانند به شکل‌های مختلفی بروز کنند:

• سردردها: سردردهای مداوم سردردها، به‌ویژه آن‌هایی که با سردردهای معمولی فرق دارند، با گذشت زمان بدتر می‌شوند یا هنگام بیدار شدن رخ می‌دهند، می‌توانند نشانه باشند. افزایش فشار داخل جمجمه می‌تواند علت این وضعیت باشد.

• تشنج‌ها: بروز تشنج برای اولین بار در یک بزرگسال که پیش‌تر هرگز چنین تجربه‌ای نداشته، علامتی مهم است که نیازمند ارزیابی فوری پزشکی است.

• تغییرات بینایی: این موارد می‌توانند شامل تاری دید، دوبینی یا حتی از دست دادن دید محیطی باشند.

• مشکلات گفتار و زبان: دشواری در پیدا کردن واژهٔ مناسب، لکنت یا نامفهوم صحبت کردن، یا مشکل در درک صحبت دیگران ممکن است رخ دهد.

• اختلالات مهارت‌های حرکتی: ضعف یا بی‌حسی در دست یا پا، مشکلات هماهنگی، یا دشواری در راه رفتن و حفظ تعادل نیز ممکن است وجود داشته باشد.

• مشکلات شنوایی یا تعادل: این می‌تواند به شکل کم‌شنوایی، وزوز گوش (تینیتوس) یا سرگیجهٔ مداوم ظاهر شود.

علائم عمومی

فراتر از تغییرات عصبیِ خاص، برخی علائم عمومی دیگر نیز می‌توانند با تومورهای مغزی مرتبط باشند:

• تهوع و استفراغ: تهوع یا استفراغِ مداوم و بدون توضیح، به‌ویژه اگر به بیماری یا غذای مصرفی مربوط نباشد، می‌تواند یک علامت باشد.

• تغییرات شناختی و شخصیتی: افراد ممکن است دچار گیجی، مشکلات حافظه، دشواری در تمرکز، یا تغییرات محسوس در شخصیت و رفتار شوند. این تغییرات گاهی در ابتدا بسیار خفیف هستند.

مهم است به یاد داشته باشیم که بسیاری از این علائم می‌توانند ناشی از شرایطی غیر از سرطان مغز باشند. با این حال، اگر هرگونه تغییر مداوم یا بدون توضیح را تجربه کردید، مراجعهٔ سریع به پزشک برای تشخیص درست و دریافت مراقبت توصیه می‌شود.

چه چیزی باعث تومورهای مغز می‌شود

پی بردن به این‌که دقیقاً چرا یک تومور مغزی شکل می‌گیرد می‌تواند پیچیده باشد. برای بسیاری از افراد، یک دلیل واحد و روشن وجود ندارد.

این موضوع اغلب به تغییراتی در DNA یک سلول برمی‌گردد که باعث می‌شود به‌جای پیروی از چرخهٔ طبیعی زندگی‌اش، خارج از کنترل رشد کند. این سلول‌های غیرطبیعی فقط به تکثیر ادامه می‌دهند و توده‌ای یا توموری را تشکیل می‌دهند.

عوامل ژنتیکی

گاهی یک فرد ممکن است یک وضعیت ژنتیکی را به ارث ببرد که او را مستعدتر به ابتلا به تومورهای مغزی می‌کند. نمونه‌هایی مانند سندرم لی-فرومنی یا سندرم تورکوت.

این شرایط ارثی می‌توانند خطر را افزایش دهند. همچنین شایان توجه است که تومورهای مغزی ممکن است بسته به جنسیت به شکل‌های متفاوتی بروز کنند. برای مثال، شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد مننژیوماها در زنان بیشتر از نوع کم‌درجه هستند، در حالی که در مردان بیشتر از نوع بدخیم دیده می‌شوند.

عوامل محیطی

اگرچه علت‌های دقیق هنوز در حال تحقیق هستند، برخی عوامل محیطی ممکن است نقش داشته باشند. قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض دوزهای بالای اشعه، مانند پرتودرمانی برای سرطان‌های دیگر یا انجام مکرر سی‌تی‌اسکن، با افزایش خطر مرتبط دانسته شده است.

همچنین پژوهش‌های جاری در مورد این‌که آیا مواجههٔ بلندمدت با برخی مواد شیمیایی صنعتی یا آفت‌کش‌ها می‌تواند نقش داشته باشد یا نه، ادامه دارد؛ هرچند این موضوع هنوز چندان روشن نیست.

مهم است به یاد داشته باشیم که داشتن یک عامل خطر به این معنا نیست که حتماً فرد دچار تومور مغزی خواهد شد. عوامل زیادی می‌توانند بر سلامت مغز یک فرد تأثیر بگذارند و برای بسیاری از تومورهای مغزی، علت همچنان ناشناخته است.

تشخیص سرطان مغز

پی بردن به این‌که آیا کسی تومور مغزی دارد یا نه، شامل چند مرحلهٔ مختلف است. پزشکان باید اطلاعاتی جمع‌آوری کنند تا بفهمند چه اتفاقی در حال رخ دادن است.

اول، پزشک احتمالاً یک معاینهٔ عصبی انجام می‌دهد. این معاینه مواردی مانند بینایی، شنوایی، تعادل، هماهنگی، رفلکس‌ها و قدرت عضلات شما را بررسی می‌کند. این کار به آن‌ها کمک می‌کند ببینند آیا نشانه‌هایی از مشکل در عملکرد مغز وجود دارد یا نه.

سپس، آزمایش‌های تصویربرداری مبتنی بر علوم اعصاب بسیار مهم هستند. این آزمایش‌ها تصویری از داخل سر شما ایجاد می‌کنند. نمونه‌های رایج عبارت‌اند از:

• MRI (تصویربرداری تشدید مغناطیسی): این روش از آهن‌رباها و امواج رادیویی برای ارائهٔ تصاویر بسیار دقیق از مغز استفاده می‌کند. اغلب بهترین راه برای دیدن تومورهاست.

• CT scan (توموگرافی رایانه‌ای): این روش از پرتوهای X برای ایجاد تصاویر مقطعی استفاده می‌کند. ممکن است از MRI سریع‌تر باشد و برای دیدن استخوان و برخی بافت‌های نرم مناسب است.

• PET scan (توموگرافی گسیل پوزیترون): این آزمایش می‌تواند نشان دهد سلول‌ها تا چه اندازه فعال هستند، که می‌تواند کمک کند مشخص شود تومور سرطانی است یا نه و چقدر ممکن است تهاجمی باشد.

گاهی پزشک ممکن است نیاز داشته باشد سلول‌های غیرطبیعی را دقیق‌تر بررسی کند. این کار از طریق بیوپسی انجام می‌شود، یعنی بخشی کوچک از تومور برداشته می‌شود. سپس پاتولوژیست این بافت را زیر میکروسکوپ بررسی می‌کند تا نوع دقیق تومور و این‌که سرطانی هست یا نه را مشخص کند. اگر جراحی ممکن نباشد، ممکن است از یک نمونه‌برداری سوزنی ویژه استفاده شود.

در برخی موارد، ممکن است یک پونکسیون کمری، که به نام نمونه‌گیری نخاعی نیز شناخته می‌شود، انجام شود. این کار شامل گرفتن نمونهٔ کوچکی از مایع اطراف مغز و نخاع (مایع مغزی‌نخاعی) برای بررسی سلول‌های سرطانی است. این کار معمولاً زمانی انجام می‌شود که پزشکان شک داشته باشند تومور ممکن است در دستگاه عصبی مرکزی گسترش یافته باشد.

در نهایت، آزمایش‌هایی که تفکر و حافظه را می‌سنجند، که ارزیابی‌های عصب‌روان‌شناختی نام دارند، می‌توانند به پزشکان کمک کنند بفهمند یک تومور ممکن است چگونه بر کارکردهای روزمره و توانایی‌های شناختی فرد تأثیر بگذارد.

گزینه‌های درمانی برای سرطان مغز

وقتی با تشخیص سرطان مغز روبه‌رو می‌شوید، برنامه‌های درمان با دقت توسط یک تیم از متخصصان پزشکی تدوین می‌شوند. این برنامه‌ها تا حد زیادی به نوع خاص تومور، درجهٔ آن (این‌که احتمالاً با چه سرعتی رشد می‌کند) و محل قرارگیری آن در مغز بستگی دارند.

هدف همیشه این است که تا حد امکان تومور برداشته شود و در عین حال عملکرد مغز حفظ گردد.

درمان‌های سرطان مغز

چندین روش برای درمان سرطان مغز استفاده می‌شود که اغلب به‌صورت ترکیبی به کار می‌روند:

• جراحی: این اغلب نخستین گام است، به‌ویژه برای تومورهایی که قابل دسترسی هستند. جراح تلاش می‌کند بافت تومور را بردارد. گاهی اگر تومور در عمق قرار داشته باشد یا با نواحی حیاتی مغز درهم‌تنیده باشد، فقط بخشی از آن قابل برداشت است. پیشرفت‌ها در روش‌های جراحی، مانند استفاده از تصویربرداری هنگام عمل، به جراحان کمک می‌کند دقیق‌تر باشند.

• پرتودرمانی: این روش از پرتوهای پرانرژی برای از بین بردن سلول‌های سرطانی یا متوقف کردن رشد آن‌ها استفاده می‌کند. می‌توان آن را پس از جراحی برای هدف قرار دادن سلول‌های سرطانی باقی‌مانده یا به‌عنوان درمان اصلی در صورتی که جراحی ممکن نباشد به کار برد. انواع مختلفی از پرتودرمانی وجود دارد، از جمله پرتودرمانی با پرتو خارجی و رادیوسرجری استریوتاکتیک که دوز بالایی از اشعه را به ناحیه‌ای بسیار مشخص می‌رساند.

• شیمی‌درمانی: این روش شامل استفاده از داروها برای از بین بردن سلول‌های سرطانی است. شیمی‌درمانی می‌تواند به‌صورت خوراکی (قرص) یا وریدی (از طریق IV) داده شود. از آن‌جا که مغز یک سد محافظ دارد (سد خونی-مغزی)، برخی داروهای شیمی‌درمانی به‌طور خاص طراحی شده‌اند تا از این سد عبور کرده و به‌طور مؤثر به تومور برسند.

• درمان هدفمند: این داروها بر ناهنجاری‌های خاص درون سلول‌های سرطانی تمرکز می‌کنند که به رشد و بقای آن‌ها کمک می‌کند. با هدف قرار دادن این مولکول‌های خاص، این درمان‌ها می‌توانند به سلول‌های سرطانی حمله کنند و در مقایسه با شیمی‌درمانی سنتی آسیب کمتری به سلول‌های طبیعی وارد کنند.

• میدان‌های درمان‌کنندهٔ تومور (TTFields): این روش درمانی جدیدتر از میدان‌های الکتریکی برای مختل کردن تقسیم سلول‌های سرطانی استفاده می‌کند. معمولاً برای برخی انواع تومورهای مغزی مانند گلیوبلاستوما به کار می‌رود و روی پوست سر قرار می‌گیرد.

نرخ بقای سرطان مغز

نرخ‌های بقا برای سرطان مغز می‌توانند به‌طور قابل‌توجهی متفاوت باشند. عواملی که بر این نرخ‌ها اثر می‌گذارند شامل نوع و درجهٔ تومور، سن و وضعیت کلی سلامت بیمار، و این است که سرطان تا چه اندازه به درمان پاسخ می‌دهد.

برای مثال، برخی تومورهای خوش‌خیم نرخ بقای بسیار بالایی دارند، در حالی که تومورهای بدخیمِ تهاجمی‌تر، مانند گلیوبلاستوما، چالش‌های بیشتری ایجاد می‌کنند. برای این نوع سرطان ویرانگر، نرخ بقا بدون درمان فقط ۲ تا ۳ ماه است و با مراقبت استاندارد ۲ تا ۵ سال.

پیشرفت‌های پزشکی همچنان نتایج را بهتر می‌کنند، اما مهم است که پیش‌آگهی دقیق را با تیم درمانی در میان بگذارید.

رویکرد تیم چندتخصصی برای مدیریت مؤثر سرطان مغز کلیدی است. این تیم اغلب شامل جراحان مغز و اعصاب، نوروانکولوژیست‌ها (پزشکانی که در سرطان مغز تخصص دارند)، انکولوژیست‌های پرتودرمانی، متخصصان مغز و اعصاب، پاتولوژیست‌ها، رادیولوژیست‌ها، پرستاران و مددکاران اجتماعی است.

آن‌ها با هم کار می‌کنند تا یک راهبرد درمانی شخصی‌سازی‌شده ایجاد کنند و در طول مسیر درمان، حمایت مداوم ارائه دهند.

زندگی با سرطان مغز: حمایت و منابع

تشخیص سرطان مغز می‌تواند پرسش‌ها و نگرانی‌های زیادی ایجاد کند. فراتر از درمان‌های پزشکی، پیدا کردن سیستم‌های حمایتی و منابع مناسب بخش مهمی از مدیریت این وضعیت است. این کار اغلب با یک رویکرد تیمی همراه است، جایی که متخصصان پزشکی با هم کار می‌کنند تا یک برنامهٔ درمانی متناسب با هر بیمار بسازند.

تیم‌های مراقبت معمولاً شامل متخصصانی مانند جراحان مغز و اعصاب هستند که عمل جراحی انجام می‌دهند، و نوروانکولوژیست‌هایی که بر درمان‌های سرطان مغز تمرکز دارند. انکولوژیست‌های پرتودرمانی و سایر کارکنان حمایتی نیز نقش‌های مهمی دارند.

این تیم‌های چندتخصصی تلاش می‌کنند مراقبت هماهنگ را در تمام مسیر بیمار، از تشخیص تا دوران بهبودی، فراهم کنند.

برای افراد و خانواده‌هایی که به دنبال کمک هستند، منابع مختلفی در دسترس است. این منابع می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

• گروه‌های حمایتی: ارتباط با دیگرانی که تجربه‌های مشابهی دارند می‌تواند آرامش عاطفی و راهنمایی عملی فراهم کند.

• مراکز اطلاعات: سازمان‌های معتبر مواد آموزشی دربارهٔ تومورهای مغز، گزینه‌های درمان و راهبردهای کنار آمدن ارائه می‌دهند.

• خدمات توان‌بخشی: فیزیوتراپی، کاردرمانی و گفتاردرمانی می‌توانند به کنترل علائم و بهبود عملکرد روزمره پس از درمان کمک کنند.

• متخصصان سلامت روان: مشاوران یا درمانگران می‌توانند در مواجهه با چالش‌های عاطفی و روان‌شناختیِ مرتبط با تشخیص سرطان کمک کنند.

دسترسی به مراقبت تخصصی بسیار مهم است و بسیاری از مراکز سرطان برنامه‌های ویژه‌ای دارند که بر تومورهای مغز و نخاع تمرکز می‌کنند. این برنامه‌ها اغلب درمان‌های پیشرفته و خدمات حمایتی ارائه می‌دهند. بررسی این گزینه‌ها می‌تواند به افراد کمک کند مراقبت و منابع موردنیاز برای زندگی با سرطان مغز را پیدا کنند.

ادامهٔ مسیر با اطلاعات سرطان مغز

خب، ما دربارهٔ سرطان مغز بخش زیادی را مرور کردیم. این موضوع پیچیده‌ای است و درک انواع مختلف، علائم و این‌که چگونه تشخیص داده می‌شود می‌تواند بسیار زیاد به نظر برسد.

یادتان باشد، دانستن واقعیت‌ها نخستین گام است. اگر شما یا کسی که می‌شناسید با این مسئله درگیر است، ارتباط گرفتن با متخصصان پزشکی کلیدی است. آن‌ها کسانی هستند که می‌توانند با کمک درمان‌ها و پژوهش‌ها بهترین مسیر پیش رو را مشخص کنند.

منابع

1. مؤسسهٔ ملی اختلالات عصبی و سکتهٔ مغزی. (بی‌تا). تومورهای مغز و نخاع. بازیابی‌شده در 23 آوریل 2026، از https://www.ninds.nih.gov/health-information/disorders/brain-and-spinal-cord-tumors

2. Yeini, E., Ofek, P., Albeck, N., Rodriguez Ajamil, D., Neufeld, L., Eldar‐Boock, A., ... & Satchi‐Fainaro, R. (2021). هدف‌گیری گلیوبلاستوما: پیشرفت‌ها در رسانش دارو و رویکردهای درمانی نوین. Advanced Therapeutics, 4(1), 2000124. https://doi.org/10.1002/adtp.202000124

3. Duan, D., Goemans, N., Tassoni, A., & Flanigan, K. M. (2022, January 20). دیستروفی عضلانی دوشن و بکر. In M. P. Adam, et al. (Eds.), GeneReviews. University of Washington, Seattle. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/books/NBK1311/

4. Johansson, G., Andersson, U., & Melin, B. (2016). تحولات اخیر در سندرم‌های مستعدکنندهٔ تومور مغزی. Acta oncologica, 55(4), 401-411. https://doi.org/10.3109/0284186X.2015.1107190

5. Sun, T., Plutynski, A., Ward, S., & Rubin, J. B. (2015). دیدگاهی تلفیقی دربارهٔ تفاوت‌های جنسیتی در تومورهای مغز. Cellular and molecular life sciences : CMLS, 72(17), 3323–3342. https://doi.org/10.1007/s00018-015-1930-2

پرسش‌های متداول

تومور مغزی دقیقاً چیست؟

تومور مغزی توده‌ای از سلول‌هاست که درون یا اطراف مغز شما رشد می‌کند. این سلول‌ها مانند سلول‌های طبیعی رشد نمی‌کنند؛ آن‌ها بدون کنترل تکثیر می‌شوند. حتی تومورهایی که سرطانی نیستند، یعنی تومورهای خوش‌خیم، هم می‌توانند مشکل ایجاد کنند، زیرا جمجمه نمی‌تواند منبسط شود و تودهٔ در حال رشد می‌تواند بر بخش‌های مهم مغز فشار بیاورد.

تفاوت بین سرطان مغز اولیه و ثانویه چیست؟

سرطان مغز اولیه درست از خودِ سلول‌های مغز شروع می‌شود. سرطان مغز ثانویه، یا متاستاتیک، زمانی است که سرطان در جایی دیگر از بدن، مانند ریه یا پستان، آغاز می‌شود و سپس به مغز گسترش می‌یابد. هر دو می‌توانند بسیار جدی باشند.

آیا همهٔ تومورهای مغزی سرطانی هستند؟

خیر، همهٔ تومورهای مغزی سرطانی نیستند. حدود یک‌سوم تومورهای مغزی سرطانی (بدخیم) هستند، یعنی می‌توانند به بافت‌های نزدیک نفوذ کنند و گسترش یابند. دو‌سوم دیگر خوش‌خیم‌اند، یعنی به نواحی دیگر گسترش نمی‌یابند، اما همچنان می‌توانند با فشار آوردن به بافت مغز مشکل ایجاد کنند.

برخی از انواع شایع تومورهای مغزی کدام‌اند؟

بیش از ۱۲۰ نوع مختلف تومور مغزی وجود دارد. برخی از شایع‌ترین آن‌ها شامل گلیوماها هستند که در سلول‌های حمایتی مغز آغاز می‌شوند، و مننژیوماها که از لایه‌های محافظ اطراف مغز رشد می‌کنند. گلیوبلاستوما نوعی بسیار تهاجمی از گلیوماست.

نشانه‌های هشداردهندهٔ تومور مغزی چیست؟

علائم می‌توانند بسته به این‌که تومور کجا قرار دارد و چه اندازه‌ای دارد، بسیار متفاوت باشند. برخی نشانه‌های شایع شامل سردردهای مداوم، تغییرات در بینایی یا گفتار، مشکلات تعادل، تشنج یا تغییر در شخصیت یا تفکر است. گاهی تومورهای با رشد کند تا زمانی که بسیار بزرگ نشوند، علائمی ایجاد نمی‌کنند.

آیا ممکن است تومور مغزی داشته باشید و ندانید؟

بله، ممکن است. تومورهای با رشد کندتر، مانند مننژیوماها، شاید برای مدت طولانی هیچ علامت قابل‌توجهی ایجاد نکنند. آن‌ها می‌توانند قبل از این‌که شروع به فشار آوردن بر بخش‌های مغز و ایجاد مشکل کنند، بسیار بزرگ شوند.

چه چیزی ممکن است باعث شود کسی دچار تومور مغزی شود؟

دلیل دقیق این‌که چرا بیشتر تومورهای اولیهٔ مغز شروع می‌شوند، مشخص نیست. با این حال، برخی چیزها ممکن است خطر را افزایش دهند. این موارد شامل برخی شرایط ژنیِ ارثی، قرار گرفتن در معرض سطوح بالای اشعه، و تضعیف سیستم ایمنی است. پژوهش‌ها همچنان ادامه دارند تا این علت‌ها بهتر درک شوند.

پزشکان چگونه تشخیص می‌دهند که کسی تومور مغزی دارد؟

پزشکان از چند روش برای تشخیص تومورهای مغزی استفاده می‌کنند. ممکن است یک معاینهٔ عصبی انجام دهند تا حواس و رفلکس‌های شما را بررسی کنند. آزمایش‌های تصویربرداری مانند MRI یا CT می‌توانند محل و اندازهٔ تومور را نشان دهند. گاهی بخشی کوچک از تومور برای آزمایش برداشته می‌شود که به آن بیوپسی می‌گویند تا مشخص شود سرطانی هست یا نه و از چه نوعی است.

روش‌های اصلی درمان سرطان مغز چیست؟

درمان به نوع، اندازه و محل تومور بستگی دارد. درمان‌های رایج شامل جراحی برای برداشتن هرچه بیشتر تومور، پرتودرمانی برای از بین بردن سلول‌های سرطانی، و شیمی‌درمانی است که از داروها برای مقابله با سرطان استفاده می‌کند. گاهی درمان‌های جدیدتری که سلول‌های سرطانی خاص را هدف می‌گیرند نیز به کار می‌روند.

آیا افراد می‌توانند پس از تشخیص تومور مغزی زندگی عادی داشته باشند؟

بسیاری از افراد می‌توانند پس از تشخیص تومور مغزی زندگی کامل و معناداری داشته باشند، به‌ویژه اگر تومور خوش‌خیم باشد یا زود تشخیص داده شود. درمان می‌تواند به کنترل تومور و اثرات آن کمک کند. برخی افراد ممکن است با چالش‌های بلندمدت روبه‌رو شوند، اما توان‌بخشی و حمایت می‌تواند کیفیت زندگی آن‌ها را به‌طور چشمگیری بهبود بخشد.